Het golvende landschap in het zuidoosten van de Belgische provincie Vlaams-Brabant staat vol met fruitbomen. Als alles in april in bloei staat is het fijn fietsen in wonderfruitland. Boven de bloesem steekt een torenspits. Je staat ineens oog in oog met een omvangrijke Brabantse vierkantboerderij. Tijd voor het Fietsrondje van de Maand april.

Onmiddellijk aan het begin wijst de Watertoren ons de weg. Vanachter de bloesem lijkt de toren op een kustwerk, dat duidelijk moet maken dat het water uit de kraan hier uit de hoogte komt.

Landen klinkt puur Nederlands. Toch hoorde de stad en de omgeving tot 1963 bij de Franstalige provincie Luik. Na de val van Napoleon werd het door de Fransen ingestelde departement Ourthe de provincie Luik. De bevolking van Landen bleef echter de eigen taal spreken. De verfransing sloeg niet aan. Alleen een deel van de elite maakte gebruik van de Franse taal om zich te onderscheiden van “het gewone volk”. Er waren vele jaren lobbywerk en heftige discussies nodig, voordat de overgang naar Brabant een feit was.

Vergezichten

Het landschap is golvend. Dat geeft prachtige vergezichten over de bloesem met soms een kerktoren op de achtergrond. Ook de Betuwe staat in deze tijd in bloei, maar de Betuwe is vlak.

Landen voor Madoc

De bloesem tegen de heuvels van Vlaams-Brabant voegt een dimensie toen. Een heuvellandschap betekent regelmatig klimmen en dalen, waar het valt ook weer mee.

Niet alle pukkels zijn door de natuur gevormd. De streek staat ook bekend om de mots. Dit zijn kunstmatige grafheuvels uit de Romeinse tijd.

Inhoudsopgave van dit Fietsrondje van de maand

Door op een link te klikken scrol je direct naar een onderdeel van dit fietsrondje.

• Het Fietsrondje van deze maand
• Route-informatie
• Routebeschrijving met knooppunten
• Horeca en winkels onderweg
• Vlaams-Brabant
• Zoutleeuw
• Het Vinne
• Verblijf tips voor overnachten in Vlaams-Brabant

Het Fietsrondje van deze maand

Van veel latere tijd zijn de ontelbare kapelletjes in de streek. De kapel ’t Eikske bij Neerlanden staat eenzaam onder, inderdaad, een eik. Met bankje voor ideaal even rust komen en genieten van een weids vergezicht. Op deze plek staat ook “Mimesis”, een bloesemkunstwerk van Wilfried De Cock.

Kunstwerken

Er bevinden zich meerdere van deze kunstwerken in de buurt van de route. Voor dit werk en deze kapel moeten we wel even van de route af. Op de route staan nog meer van deze eenvoudige religieuze plaatsen in het groen.

Nog hoger gelegen tegen de berg van Neerlanden toornt de dorpskerk Maria-Magdalena. De kerk bestaat duidelijk uit twee delen: het 17e eeuwse koor is opgetrokken met zandsteen. Het bakstenen voorste deel en de toren stammen uit de 18e eeuw.

Helaas blijkt de kerk gesloten. Voor een bezoek moet vooraf een afsprak worden gemaakt. Naast de de Sint-Martinuskerk van Halle staat het nietige witte kosterhuisje. Aan knusse kerkelijke gebouwtjes lijkt hier geen gebrek.

Een kerk van omvang

Veel imposanter dan deze kleine godshuisjes is de kerk Sint-Leonardus in Zoutleeuw. We voelen ons maar nietig voor het monument. Een kerk van deze omvang verwachten we totaal in een dit minuscuul stadje met de omvang van een dorp.

De uittocht uit Zoutleeuw gaat bonkend en stotend op een stukje kasseien naar een riant fietspad op een voormalige spoorweg. Eerst komt het bruggetje de Kleine Gete.

Later volgt de Grote Gete. Opmerkelijk is het verschil tussen het droge hoge land en het natte lage land bij de stroompjes.

Ooit een belangrijk station

Drieslinter was ooit een belangrijk station, want hier kwamen 2 lijnen samen. Nu is het een kruispunt van fietsroutes.
Bij Drieslinter vloeit ook het water van de Vliet in de Grote Gete.

Net voor het samengaan van de waterstromen staat de oude Watermolen Geensmolen, vernoemd naar de familie Geens die jaren eigenaar was van de molen. Door een aanpassing in de waterhuishouding kan het water de schoepen helaas niet meer bereiken.

Via de Kiezelstraat voert de route naar de klim van Ransberg. Gelukkig zijn hier geen kiezels, maar ligt er asfalt. Van het water af wordt de grond droger. Onze banden hobbelen de droge grondsporen van de landbouwvoertuigen.

Gigantische vierkantboerderijen

Karakteristiek voor de omgeving zijn de gigantische vierkantboerderijen. Gebouwd om een binnenplaats die wordt afgesloten door een grote poort. Sommige exemplaren hebben iets van burcht.

Deze bouwvorm van geslotenheid stamt uit de 18e eeuw toen roverbendes, zoals de beruchte bokkenrijders, in de nachtelijke uren het boerenland onveilig maakten.

Nog voor de klim staat het bloesemkunstwerk met de naam Shelter: soort frame van een tent boven een picknicktafel. In het gras beelden keitjes een boom af. Het weggetje gaat op en neer over het plateau met wisselend fruitbomen en tarwevelden. Op een hoog punt staat het bloesemkunstwerk Pretpeer & Kroonzitje. De afdaling gaat voor een deel op een hol weggetje door het bos.

Natte deel

Budingen is door fietsers geliefd vanwege de ijsjes. Bij dit dorp vloeien de Kleine Gete en Grote Gete samen. We volgen een stukje de Kleine Gete. Dit is weer het natte deel. Zo nat dat de natuur een meer heeft gevormd. Het gebied heeft de status van Provinciedomein Het Vinne: een natuurgebied met recreatie.

We fietsen met een boog om het meer. De route voert zelfs door een klein stukje van de provincie Belgisch-Limburg. Onmiddellijk herkenbaar aan de blauwe knooppuntenbordjes. Het is nog steeds alles bloesem dat de klok slaat. Tussen de boomgaarden staan de fruitkratten van Healthy Fruit hoog opgestapeld.

In dit familiebedrijf worden onder andere appels en peren gewassen, gesorteerd en verpakt. Het belangrijkste product is de conference. Deze peer heeft met een vorm zoals een peer moet zijn. De Russen zijn er dol op. Ondanks de boycot vindt de conference via een omweg nog altijd de weg naar Rusland.

Particulieren kunnen fruit uit de automaat trekken bij een winkeltje voor de ingang van het complex: een soort gezonde FEBO. We krijgen nog een toegift over een onverhard stukje langs de Kleine Gete. Daarna volgen de heuvels weer terug naar Landen. De geuren en de kleuren van het bloesemtapijt voor de kerkjes tegen heuvels blijven nog lang in ons reukorgaan en ons netvlies.

Route-informatie

Fietsroute: Bloesem Vlaams-Brabant
Land: Nederland
Provincie: Vlaams-Brabant en een stukje Belgisch-Limburg
Lengte: 57 km
Beginpunt: station Landen
Eindpunt: station Landen

Routebeschrijving met knooppunten

Ga na het verlaten van het station naar links op het fietspad langs de Watertorenweg. Je ziet de watertoren. Je komt op de knooppunten: 81, 53, 86, 52, 52 Hier ga je rechtdoor het centrum van Zoutleeuw in. Maak bij de kerk een bocht naar links 21, 1, 50, 4, 3, 2, 24, 25, 49, 31, 48, 191, 32, 33, 51, 21, 54, 55, 52, 86, 53 Je komt weer bij het station van Landen. Bij het station is een groot parkeerterrein. Tijdens de weekeinden en op erkende feestdagen is het parkeren hier gratis. Zie voor alle overige dagen: NMBS-parking Landen

Horeca en winkels onderweg

Langs de route zijn veel leuke horeca gelegenheden te vinden.

8 km, Halle

Tapasrestaurant Gustave is open: 11:00 – 22:00 uur. Zaterdag vanaf 09:00 uur. Zondag vanaf 17:00 uur. Dinsdag gesloten

Broodjeswinkel Sandwiske is open: 7:30 – 14:00 uur. Zaterdag en zondag gesloten.

11,5 km Zoutleeuw

Restaurant de Kleyne Taefel is open: 8:00 – 18:30 uur. Maandag gesloten.

De Leeuwenaer is een nostaligisch bruin café met tuinterras. Open: 10:00 – 01:00 uur, donderdag van 13:00 – 01:00 uur, maandag gesloten.

’t Taluurke is een broodjeswinkel en open: zaterdag alleen 17:00 – 21:00 uur, zondag gesloten, de overige dagen van 9:00 – 13:00 en 17:00 – 21:00 uur

In Zoutleeuw zijn supermarkten. Op zondag gesloten.

16 km, Drieslinter

Brasserie het Perron is open: 10:00 – 22:00 uur, dinsdag en woensdag gesloten.

Frituur De Smit is open: 11:30 – 13:30 en 16:00 – 21:00 uur en woensdag en donderdag gesloten.

Café-Terras Molenvrienden is open: Zaterdag, zondag en maandag vanaf 10: 00 uur en op dinsdag, donderdag en vrijdag vanaf 14:00 uur geopend. Op woensdag gesloten.

Spar supermarkt is open: zondag 8:00 -12:00 uur, maandag 11:00- 19:00 uur, zaterdag 8:00 – 18:00 uur en op overige dagen 8:00 – 19:00 uur.

Budingen

IJssalon Creme de la Creme, met teras in de serre. In de wintermaanden gesloten.

Bakkerij de Linde heeft een kleine lunchroom en is open: zaterdag 7:00 – 18:00 uur en op zondag 7:00 – 11:30 uur. Op dinsdag gesloten. Op overige dagen open 7:00 – 19:00 uur.

De Spar buurtsuper is open: zaterdag 8:00 – 18:00 uur en op zondag 8:00 -16:00 uur. Op maandag gesloten en de overige dagen 8:00 19:00 uur.

51 Km Zoutleeuw

Zie eerder in dit overzicht.

Landen

Sikivie: Een vreemde naam, maar zo heette de tandartsenpraktijk die sinds mensenheugenis in het statige pand zat. Na het vertrek van de mondheeldeskundigen stond de ruimte vele jaren leeg. Landen is blij met de nieuwe functie als loungebar/restaurant. Voor de rest is er voldoende keuze. Er zijn ook supermarkten.

Delhaize ligt niet ver van het station is op zondag open van 8:00 – 13:00 uur. Op maandag van 13:00 – 20:00 uur. Overige dagen van 8:00 -20:00 uur.

Provincie Vlaams-Brabant

Vlaams-Brabant was ooit onderdeel van het machtige Hertogdom Brabant. Vooral groot geworden onder Hertog Jan van Brabant 1: ook wel genoemd Cambrinus, of Jan Primus. Jan 1 was Hertog van 1264 – 1294. De hertog was een uitstekend veldheer, maar ook een groot liefhebber van bier.

Hij sprak zijn soldaten de moed in vanaf een stapel biervaten. Op oude prenten staat Cambrinus vaak afgebeeld met een forse bierpul in zijn handen. Diverse biermerken dragen zijn namen. Jan 1 liet officiële documenten opstellen in het Nederlands in plaats van het tot dan gangbare Latijn. De hertog met de bierpul had hiermee grote invloed op het officiële gebruik van het Nederlands.

Door erfopvolging kwam Brabant bij Bourgondië. De Bourgondiërs namen hun verfijnde keuken mee. In Vlaams-Brabant kun je nog altijd Brabants-Bourgondisch genieten: Brabants bier met Bourgondische spijzen. In de periode van het Spaanse heerschappij raakte Brabant verdeeld door de opstand tegen het Spaanse gezag: de Tachtigjarige Oorlog van 1568 tot 1648. Bij de Vrede van Munster tussen Spanje en de opstandige Nederlanden kwam Noord-Brabant definitief bij de Republiek der Zeven Provinciën, maar de rest van het voormalige Hertogdom bleef Spaans. Later kreeg het zuiden van Brabant ook nog Oostenrijkse en de Franse periodes.

Herenigd, maar toch weer gescheiden

Na de val van Napoleon werden de Nederlanden herenigd. Het gebied van het vroegere Hertogdom Brabant werd verdeeld over 3 provincies: Noord-Brabant, Antwerpen en Zuid-Brabant. De Zuidelijke Nederlanden kwam echter in opstand tegen de dominantie van het noorden. België ontstond. Noord-Brabant bleef Nederlands en België kreeg de provincies Antwerpen en Brabant. Brabant werd echter het toneel van een heftige taalstrijd. Het Frans rukte op vanuit het zuiden van de provincie en in Brussel. De talentegenstelling was aanleiding voor een nieuwe bestuurlijke indeling van België met een officiële taalgrens. De Belgische provincie Brabant werd in 1995 verdeeld in drie bestuurlijke eenheden:

• 1) de Nederlandstalige provincie Vlaams-Brabant
• 2) de Franstalige provincie Waals-Brabant
• 3) het tweetalige Hoofdstedelijk Gewest Brussel (de huidige situatie)

Zoutleeuw

Zoutleeuw heeft de omvang van een dorp. Toch is Zoutleeuw een stad. Een van de zeven 7 steden uit de gloriejaren van het Hertogdom Brabant. De stad dankte haar opbloei in de 13^e eeuw aan de ligging aan de het riviertje de Kleine Gete. Tot Zoutleeuw was het watertje bevaarbaar. Hiermee had Zoutleeuw een goede verbinding met Antwerpen. De naam Schipstraat herinnert nog aan de scheepvaart.

In de 16^e eeuw werd Tienen echter bereikbaar via de Grote Gete. Tienen overvleugelde Zoutleeuw snel. Tot overmaat van ramp werd Zoutleeuw getroffen door een overstroming, die ook nog eens de pest bracht. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog zorgde de uitspattingen van een Spaans garnizoen voor de nekslag. Daarna leek Zoutleeuw ingeslapen. Overgebleven zijn een aantal monumenten uit de gloriejaren.

Sint-Leonasduskerk

De bouw van de Sint-Leonarduskerk startte in 1231. Aanvankelijk in de romaanse stijl, maar de kerk is overwegend gotisch. Het pronkstuk in de kerk is de 18 meter hoge sacramentstoren met maar liefst 200 beelden.

Het pronkstuk is in Antwerpen gebouwd en per boot naar Zoutleeuw vervoerd. Aan de gewelven hangt een sierlijk Mariabeeld te stralen Ook een van de rijkelijk versierde altaarstukken mag er zijn.

Niet minder dan 21 kunstschatten in de kerk gelden in Vlaanderen officieel als “topstuk”. Onofficieel is de titel “Kunstschrijn van Brabant”. De dikke toren van de kerk fungeerde ook als Belfort. Vanuit de hoogte waakten de torenwachters of geen vijandig leger de stad zou naderen. Tegenover de kerk is het renaissance stadhuis met als aanbouw de lakenhal. Oorspronkelijk heette de stad alleen maar Leeuw. Later werd daar “Zout” aan toegevoegd vanwege de belangrijke overslag van klipzout uit de Vogezen naar de boten richting Antwerpen.

Het Vinne

Het Vinne is een 1,2 km2 groot natuurterrein dat ook open is voor recreatie. Oorspronkelijk was het een moerasachtig gebied met vennetjes: vandaar de naam Het Vinne. Onder de legendarische Hertog Jan van Brabant (de man met de bierpul) begon in de 13e uur het steken van turf. Het meer werd hierdoor groter en dieper. Eeuwenlang was niet duidelijk wat men met deze plas water aan moest.

In 1841 begon de droogmaling. De toekomst bleef echter onduidelijk. Pas in 1930 kocht een lucifersfabriek het stuk grond en plantte er populieren voor de houtproductie. De houtproductie bleek in de jaren ’70 van de vorige eeuw niet meer rendabel. Het bedrijf verkocht het terrein in 1974 aan de provincie Brabant. De bestemming werd natuurreservaat. Het duurde nog enige jaren voordat de plannen vorm kregen.

In 2004 stopten de gemalen

Pas in 1999 begon de concrete voorbereiding. In 2004 stopten de gemalen en liep de voormalige plas weer vol. De natuur paste zich wondersnel aan. Spontaan ontstond een gevarieerde bomen- en plantengroei. Vogels nestelen hier graag en andere dieren voelen zich hier als een vis in het water. Behalve natuur is hier ruimte voor recreatie. Zo geheten knuppelpaden van houten stammen voeren over de drassige bodem van het terrein. Op diverse plekken kunnen de vogels geobserveerd worden. Het Vinne is ook uiterst geschikt voor kinderen met educatie en speelgelegenheid.

De beste tijd voor de bloesem is het 2³ deel van april. Dit is afhankelijk van het echt doorbrteken van lentewee. Tip: neem voldoende cash-geld mee. In België kun je lang niet altijd met een pinpas betalen.

Fietsen, ook e-bikes, zijn te huur op domein het Vinne. Wel vooraf bestellen.

• Meer over Vlaams-Brabant: Toerisme Vlaams-Brabant www.toerismevlaamsbrabant.be
• Toerisme Vlaanderen: www.visitflanders.com/nl en Verkeersbureaus Vlaanderen

Verblijf tips voor overnachten in Vlaams-Brabant

Hotel Aulnenhof

Raak geheel in de stemming in een schitterend hotel in een historische Brabantse vierkantboerderij. Bij mooi weer geniet je van een streekbiertje op de oude binnenplaats. Het hotel heeft op 3 kilometer net over de taalgrens het restaurant Le Flore. Je kunt er met Nederlands terecht.

Landen, Hotel Aulnenhof

Ontwaken tussen de paarden

Unieke B&B in een modern ingerichte pipowagen tussen de paarden. Op het terrein is een bar en een picknicksplaats. Bekijk het hotel hier.

Minicamping en B&B Leeuwerikkenveld

Eenvoudig maar leuk. Pal bij het dorp Drieslinter met een café en een Spar supermarkt. Gesloten van half oktober tot eind maart.