In Zürich, Lausanne en Luzern struinde Harmke de feestelijk verlichte kerstmarkten af. Ook buiten kersttijd zijn deze Zwitserse steden het ontdekken meer dan waard! Ze hebben gemeen dat ze alle 3 aan een groot meer liggen én dat de (winter)sport nooit ver weg is.
Het kersttrammetje in Zürich
Kerstmarkt bij de opera in Zürich
1. Zürich
Er zijn elk jaar weer tal van kerstmarkten in Zürich. Wil je er in 2023 nog van genieten, dan moet je snel zijn. Of je plant alvast een trip voor de volgende winter. Bovendien is Zürich het hele jaar door een fantastische plek om te bezoeken. De stad ligt aan de Zürichsee.
Kerstboom op Zürich Hauptbahnhof
Kerstmarkten
Reizend per trein is de eerste kerstmarkt die ik tegenkom die op Zürich Hauptbahnhof, het Centraal Station. Er staat een reusachtige kerstboom te midden van wel 120 feestelijk verlichte kerstkramen. Ook in de Europaallee achter het station is een kerstmarkt. Deze Zürcher Weihnachtsallee telt meer dan 80 culinaire stalletjes. Je kunt er van alles proeven uit alle windstreken, van falafel en bratwurst tot sushi en poffertjes. In Zwitserland draait kerst vooral om eten en drinken, al zijn cadeautjes er ook volop te koop. De grootste en drukstbezochte kerstmarkt is die aan de Sechseläutemplatz bij het operagebouw. Maar ik geniet toch vooral van de knusse sfeer én de Glühwein op de kerstmarkt aan de Münsterhof. zuerich.com
Geen kerst zonder Glühwein
In heel Zürich zijn er kerstmarkten
Bahnhofstrasse
Vanuit de Hauptbahnhof loop je zó de Bahnhofstrasse in, de belangrijkste winkelstraat van Zürich. Hoe verder je in de richting van het meer loopt, hoe luxueuzer de boetieks worden. Lokale gids Barbara Doerig leidt me rond en vertelt dat elk jaar precies 4 weken voor kerst de verlichting in de Bahnhofstrasse om 6 uur ’s avonds wordt ontstoken. Het is een vast ritueel als opening van de feestmaand in heel Zürich. Lucy heten de feestelijke lichtslingers in de Bahnhofstrasse. Ze zijn vernoemd naar een hit van The Beatles: Lucy in the Sky With Diamonds. Een must-visit is de ‘zingende kerstboom’ aan de Werdmühleplatz in een zijstraat van de Bahnhofstrasse. In kersttijd treedt hier elke avond een koortje op. Vermomd als kerstboom zingen ze klassiekers als ‘Stille nacht’ en ‘We Wish You A Merry Christmas’.
Kerststalletje aan de Bahnhofstrasse
Merry Christmas!
Lokale producten
Stadsgids Ity Tiwari uit India woont in Zürich en neemt me mee langs lokale producenten. We bezoeken chocolademaker Läderach (Bahnhofstrasse 106). In het station zit ook een filiaal. Daar is tevens een vestiging van Sprüngli waar we Luxemburgerli met Glühwein proeven. Ook in het stationsgebouw zit Soeder, specialist in vloeibare zeep in hervulbare flesjes. Eenmaal buiten lopen we naar de Louis Favre Platz, waar de oude stad naadloos overgaat in het nieuwere deel. We gaan binnen bij modeboetiek Beige (Josefstrasse 10) bekend om de kleurige mutsjes. Twee zussen startten dit label decennia geleden. En we bezoeken Beat Heuberger (Zollstrasse 61), een delicatessenzaak met wijn en specerijen. De eigenaar hield niet van chilipeper tot hij ontdekte wat een rijkdom aan variëteiten er is.
Lekkernijen bij chocoladeatelier Läderach
Modeboetiek Beige heeft hippe mutsen
Eet- en logeertips
- Stadtkäserei: Lokale kaasmaker in HB-Nord waar je niet alleen kaasworkshops kunt volgen, maar ook onder meer pizza kunt eten en cocktails kunt drinken. Hip en gezellig adres.
Bij Stadtkäserei kun je gezellig tafelen
- Hiltl: Het oudste vega-restaurant ter wereld werd anno 1898 gekscherend ‘Wortelhuis’ genoemd, totdat reumapatiënt Ambrosius Hiltl op aanraden van zijn arts er at. Hij genas en nam met zijn partner, kokkin Martha Gneupel, het restaurant over. De rest is geschiedenis.
Hiltl is het oudste vega-adres ter wereld
- Viadukt: Gezellig en hip restaurant dat letterlijk in een viaduct zit. Als lunchgerecht kies ik hier voor een heerlijke empanada met ricotta en spinazie. Tot slot een Café Gourmand.
Restaurant Viadukt serveert koffie met lekkers
- Enja: Restaurant van hotel Seidenhof met verfijnde keuken. Mijn zalmgerecht is subliem. Het interieur is in Japandi-stijl. De tuin wordt in kersttijd omgetoverd tot Weihnachtsgarten.
Enja is het toprestaurant van hotel Seidenhof
- Seidenhof: Een stylish hotel in een gerestaureerd pand op loopafstand van het station. Paarse tinten en donkerhouten vloeren. Het ontbijt is bij het inpandige Enja (zie boven). Ik laad mijn bordje vol groente ter compensatie van al die machtige kaasfondue tijdens deze reis.
Harmke’s kamer bij hotel Seidenhof
2. Lausanne
Lausanne ligt aan het meer van Genève, of Lac Léman zoals het officieel heet. Als je deze stad met de trein binnenrijdt, is het uitzicht prachtig: wijnterrassen, bergen en water. Lausanne is een culturele stad met een operagebouw en talloze musea. Frans is de voertaal.
Bô Noël heet het kerstfeest in Lausanne
Kerstmarkten
Vanuit Zürich is het een paar uur met de trein. Lausanne ademt een andere sfeer dan Zürich, wat Franser zou je kunnen zeggen. Nog tot eind december zijn de kerstmarkten hier te bezoeken en ze bieden voor elk wat wils. Bô Noël is de naam voor het kerstfeest hier. Als je de stad doorkruist, kom je vanzelf van de ene kerstmarkt op de andere terecht. Zo zijn er op het plein bij de Saint-Françoiskerk veel kerststalletjes en ik eet er gepofte kastanjes. De kerstboom hier heeft enorme ballen. Vervolgens loop ik over de kerstmarkt op Place Centrale waar etnische kraampjes zijn en een creatieve markt met handgemaakte sieraden en grappige cactussen. Op Place du Château draai ik de rondjes in het reuzenrad Ferris Wheel. Daarna is het gezellig Glühwein drinken in een van de bars aan ditzelfde plein. lausanne-tourisme.ch
Kerstboom voor de Saint-Françoiskerk
Cactussen op de creatieve kerstmarkt
Historische stad
Ook in Lausanne maak ik een stadswandeling met gids. We bezoeken de kathedraal die gewijd is aan de Gouden Maagd. Gids Franziska Werren vertelt dat een nachtwacht traditiegetrouw nog elke avond live de tijd omroept vanuit de klokkentoren. Lausanne is een stad met hoogteverschillen en de kathedraal bevindt zich op het hoogste niveau van de historische binnenstad. Hij dateert uit de dertiende eeuw. Van oorsprong was de kathedraal open aan één kant. In een latere periode is hij gedicht. De glas-in-loodramen zijn bijzonder en het huidige orgel telt meer dan 7000 pijpen! Op het pleintje voor de kathedraal is elk jaar een kinderkerstmarkt: Le Village des Enfants. Meer kinderkerstattracties vind je aan Place Centrale waar een draaimolen staat en een zweefmolen in de vorm van een kerstboom.
Kerstsfeer in Lausanne
Draaimolen op de kerstmarkt
Cultureel district
Lausanne is een modieuze en culturele stad, zo blijkt. Ik kom veel elegante modeboetieks tegen. Min of meer bij toeval stuit ik op het operagebouw uit 1871 dat in 2012 prachtig werd gerenoveerd. De Franse componist Gabriël Faurée (1845-1924) verbleef meermalen in Lausanne en begon er met het componeren van zijn opera Pénélope, die hij uiteindelijk in Monaco zou voltooien. Een andere must-visit in Lausanne is het nieuwe culturele district Plateforme 10 (Perron 10) met 3 musea op rij, te weten het fotografiemuseum Photo Elysée, het Mudac over moderne kunst & design en het MCBA dat is gewijd aan de schone kunsten. Je vindt deze musea net voorbij het Centraal Station, dat negen perrons telt. Vandaar de naam Plateforme 10. De gebouwen zijn opgetrokken in strakke moderne stijl.
Elegante modeboetieks te over in Lausanne
Lausanne heeft musea in alle soorten en maten
Eet- en logeertips
- Coffee Page: Cute café met koffie en boeken. Leuke werkplek ook, al mag je er dan maximaal een uur zitten met je laptop. Ik bestelde er een heerlijke cortado to-go.
De mannen van Coffee Page
- Le Nabi: Dit restaurant bevindt zich net voorbij het Centraal Station in het nieuwe culturele district Plateforme 10. Groente is de focus. Ik at er een gezonde pompoensalade.
Restaurant Le Nabi voert een gezonde keuken
- Fondue: Je kunt tafelen in een rijdende paardenkar. De kaas ligt klaar en die hoef je alleen nog aan te lengen met wijn. De man op de bok stuurt de paardenkar in volle vaart over de kasseien. Gelukkig zitten de borden magnetisch vast en staat je glas wijn in een houdertje. Helaas is deze ervaring voor dit seizoen al volgeboekt.
Drie paarden trekken de fonduekar
- Best Western Plus Hotel Mirabeau: Degelijk klassiek hotel op loopafstand van het station. Als ik bij zonsopgang de balkondeur van mijn kamer open, zie ik de bergen en het meer in een mooie gloed. Het hotel heeft een gezellig ontbijtrestaurant en de koffie is erg goed.
Uitzicht vanaf Harmke’s balkon bij Hotel Mirabeau
Elke maand de fijne tips van Harmke ontvangen?
Wil jij gratis elke maand deze en andere plekken ontvangen die Harmke heeft bezocht? Laat je e-mailadres achter en krijg elke maand als eerste de insider tips in je mailbox. En Harmke stuurt geen spam!
3. Luzern
Van Lausanne pak ik de trein naar Luzern, een rit van zo’n 2,5 uur. Deze stad ligt ook weer aan een meer: de Vierwaldstättersee oftewel het Vierwoudstedenmeer. Luzern is een goed beloopbare stad met een middeleeuwse brug en fraaie vergezichten op de bergen.
Het Vierwoudstedenmeer in Luzern
Kerstmarkten
Luzern pakt het handig aan. Posters met QR-codes geven aan welke events er zijn en waar. Vlak bij mijn hotel Ameron bezoek ik de Lözarner Wiehnachtsmärt op de Franziskanerplatz. Vijfsterrenhotel Schweizerhof heeft elk jaar een eigen kerstmarkt. Deze vindt plaats op wisselende dagen in december. Verschillende zalen in dit chique hotel staan dan vol met kraampjes met kunstzinnige en praktische koopwaar. Van barbies en speelgoedberen tot snijplanken en mutsen. Deze kerstmarkt is ook open voor niet-hotelgasten. Een leuke uitgebreide markt is Rudolfs Weihnachtsmarkt achter het station. Deze is sfeervol verlicht. Om 22 uur gaan de luikjes dicht, maar kun je nog wel terecht bij de Glühweindisco op hetzelfde terrein. Let op: de meeste kerstmarkten in Luzern lopen tot en met 23 december. weihnachten-luzern.ch
Lözarner Wiehnachtsmärt
Gezellige verlichting op Rudolfs Weihnachtsmarkt
Historische stad
Met stadsgids Heidi Muffler wandel ik door de historische binnenstad van Luzern. Deze vrolijke dame vertelt dat de kerstbomen een Duitse traditie zijn uit de Elzas. Vroeger werden ze met appels en andere etenswaren behangen. Een arme glasblazer kon zich dat niet veroorloven en maakte appels van glas. Zo zou de kerstbal zijn ontstaan. We betreden onder meer het oudste chocoladewinkeltje van Luzern: Au Cachet. Een stoel staat klaar voor klanten die hun verhaal kwijt willen. De eigenaresse troost hen met chocola. We steken de brug over naar het oudste deel van Luzern. Deze Kapelbrug met beschilderde panelen stamt uit 1365 en verbindt de oevers van de Reuss-rivier. Na een brand werd de brug gerenoveerd. In de oude straatjes hangen dikke gele sterren, replica’s van de allereerste kerstverlichting.
Het chocoladewinkeltje Au Cachet
De Kapelbrug dateert uit de Middeleeuwen
Dagtrip Engelberg
Vanuit Luzern maak ik een dagtrip naar het dorpje Engelberg. De trein Luzern Express doet er een uur over. Met de gondel ga ik omhoog. Daar start mijn hike met gids Nadia Sommer. Het is een fijne wandeling door de sneeuw met mooie vergezichten We lopen bergopwaarts tot aan de Brunnihütte. Met de stoeltjeslift dalen we af tot de gondel. Wie wil kan op een sleetje de piste af. Voordat we weer in de gondel stappen drinken we nog warme choco. Engelberg zelf is opgesierd met lichtsculpturen. Er zijn chique winkels en een koffiebranderij. In een naburig bos staat chef Patrick ons op te wachten bij een houtvuur. Hij schenkt Glühwein en dan maken we met brandende fakkels in de hand een hike naar restaurant Schwand van hem en zijn vrouw, waar we aan de kaasfondue gaan en de lokale schnapps.
Harmke tijdens de winterhike in Engelberg
Kaasfonduen bij restaurant Schwand
Eet- en logeertips
- Melissa’s Kitchen: Een goede plek voor koffie met een kerstster of een stuk taart. Je kunt er tevens ontbijten en lunchen. Coffee, Cakes & Food zoals ze het zelf omschrijven.
Koffie met kerstster bij Melissa’s
- Tibits: Overwegend vegetarisch/veganistisch buffetrestaurant op het station. Er zijn ook kant-en-klare broodjes. Mijn kebabbroodje smaakt verrassend lekker. De kebab is van tofu.
Het broodje vega-kebab van Tibits was verrassend lekker
- Le Piaf: Restaurant in het nieuwere deel van het stationsgebouw van Luzern. Hier kies ik voor de pompoensalade met erbij heerlijke frietjes. De koffie is ook hier weer erg goed.
Bij Le Piaf koos ik voor de pompoensalade
- Fajita-Schiffe: Diamant heet het schip dat thema-diners organiseert, waaronder een fajita-avond. Mexicaans dus! Varend over het meer Vierwaldstättersee eet je taco’s en tortilla’s.
Mexiaans eten doe je aan boord van het schip Diamant
- Ameron: Dit moderne hotel heeft een perfecte ligging tussen het station en de oude stad. De kamers zijn misschien niet heel groot of chic, maar de sfeer en service zijn hier prima.
De lobby van hotel Ameron in Luzern
Met de trein naar Zwitserland
Vanuit Nederland reis je met NS International gemakkelijk en comfortabel per trein naar Zwitserland. Aldaar biedt de Swiss Travel Pass uitkomst. Deze geeft onbeperkt toegang tot het openbaar vervoer en geldt tevens als entreebewijs in meer dan 500 Zwitserse musea.
Meer info over Zwitserland
Met de trein door Zwitserland
Elke maand de fijne tips van Harmke ontvangen?
Wil jij gratis elke maand deze en andere plekken ontvangen die Harmke heeft bezocht? Laat je e-mailadres achter en krijg elke maand als eerste de insider tips in je mailbox. En Harmke stuurt geen spam!
