De kunstenaar Pierre Soulages en de Franse stad Rodez zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, waarbij de één bekender is dan de ander. Royan onderzocht ter plaatse wie van de twee de boventoon voert.
Het geboortehuis van Pierre Soulages
Soulages
Rodez is een kleine stad in het departement Aveyron (Occitanie). Het telt 26.000 inwoners en bestaat al 2.500 jaar. Rodez is gebouwd op een heuvel waardoor het van verre zichtbaar is. In dit stadje werd in 1919 Pierre Soulages geboren, de man die later een wereldbekende abstract kunstschilder en beeldhouwer zou worden.
In Rodez staat een groot museum dat aan Soulages is gewijd. Toen het werd geopend in 2014 waren behalve de Franse president Hollande, ook Pierre en zijn vrouw Colette aanwezig. Het gebeurt maar zelden dat een kunstenaar nog in leven is tijdens de opening van een museum dat zijn of haar naam draagt.
Musée Pierre Soulages
In het museum hangt een deel van Soulages werk. Andere werken hangen wereldwijd in meer dan 110 musea. Het is abstract, het is modern, het is anders. Veel schilderijen bestaan uit zwarte lijnen, met minimale vormen, die uiteindelijk door invloed van de wisselende lichtinval kleuren lijken te vertonen. Wanneer je op een later moment op de dag terugkomt, zie je er wat anders in.
Abstract, modern, zwart
Conques
Niet alleen Rodez heeft een link met Soulages. Zo’n kleine 40 kilometer ten noorden van Rodez, aan het einde van wat tegenwoordig de ‘route Pierre Soulages’ heet, ligt het dorpje Conques. Het is voor pelgrims een van de etappeplaatsen onderweg naar Santiago de Compostella.
Abdijkerk van Sainte Foy
De in romaanse stijl gebouwde abdijkerk van Sainte Foy die in het dorpje staat, dateert uit de 12e eeuw. In de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw werden de meer dan honderd glas-in-lood ramen van de kerk vervangen. Pierre Soulages kreeg hiervoor de opdracht en hij creëerde klassieke ramen met eenvoudige vormen in vele tinten wit en grijs. Hiermee wist hij de Middeleeuwen met de 20e eeuw te verenigen.
Achterkant van de abdijkerk
Glas-in-lood in Conques
In het museum in Rodez kun je ontdekken welke technieken hij gedurende zeven jaren heeft gebruikt om de ramen te ontwerpen, te vervaardigen en te plaatsen.
Glas-in-lood ontwerpen
In de omgeving van Conques hoef je je niet te vervelen. Op de weg ernaartoe kom je door het gehucht Salles-la-Source waar een indrukwekkende waterval neerstort tussen de woningen. Wat verderop bevind je je midden in het wijngebied van de AOC Marcillac. Nog iets verder kun je, misschien net als de pelgrims van weleer, ‘à dos d’âne’ de omgeving verkennen, oftewel: op een ezel.
Cascade in Salles-la-Source
Art deco
En Rodez dan? Het draait daar niet allemaal om Pierre Soulages. De stad kent een zeer actief ‘office du tourisme’ (VVV) en er worden veel excursies georganiseerd die door het oude centrum leiden. Ik ben meegelopen tijdens een twee uur durende tour met als thema de art-deco bouwstijl die tussen de wereldoorlogen hoogtij vierde. Ik had er de eerdere dagen geen oog voor gehad, maar er staan nog opvallend veel prachtige gebouwen die in de jaren 20 en 30 in die stijl zijn opgetrokken.
Art deco stadstour
Voor een paar euro kun je een audio-gids lenen om vervolgens zelf op ontdekkingstocht te gaan door deze kleine stad met grootse monumenten.
Kathedraal Notre-Dame
Historisch centrum
Vanuit de verte al te zien, helemaal bovenop de stadsheuvel, staat de gotische kathedraal Notre- Dame de Rodez. De grote kerk is in de 13e en 14e eeuw gebouwd van rode zandsteen, een steen die kenmerkend is voor de stad. De klokkentoren van 87 meter hoog is de hoogste van Frankrijk. In de kerk proef je de Middeleeuwen. In de duisternis voel en zie je de ouderdom en ontdek je nisjes en altaren waar je kunt bidden. Ze zijn schaars verlicht door kaarsen. Het houtwerk is vele eeuwen oud en bezoekers schrijden langzaam door het majestueuze gebouw, alsof ze het verleden niet wakker willen maken. De kerk maakt indruk.
Kathedraal van binnen
Op zaterdag en woensdag is er markt in de stad en dan zou je echt in de rij moeten gaan staan bij de drukste marktkraam. Daar worden de plaatselijke en befaamde farçous gemaakt. Grappig genoeg doet een Nederlander dat. Hij woont al lang in de regio. Farçous zijn een soort donuts van snijbieten en ei die zowel warm als koud kunnen worden gegeten.
Farçous op de Place du Bourg
De Place du Bourg waar de kraam staat, is een statig plein waar vroeger de guillotine was opgesteld. Vanuit een raam in een hoekwoning dat beschermd werd door tralies, hield de prefect in die tijd toezicht en gaf hij de opdracht om de doodstraf ten uitvoer te brengen. De tralies hangen er nog steeds. Vlak in de buurt is een fijn restaurant, la Table d’Abyss, waar je lekkere lokale specialiteiten kunt proeven.
Place du Bourg
Getralied raam
De Maison dite d’Armagnac uit de 16e eeuw, vlakbij, is een van de oudste nog bestaande woningen van de stad. Daar mag je niet zomaar aan voorbijlopen. Het vertoont een mengelmoes van gotiek en Renaissance.
Maison dite d’Armagnac
Ook de oude kapel van de Jezuïeten is het vermelden waard, zonder te vergeten de twee andere musea die de stad rijk is. Het eerste is het musée Fenaille, waarin de geschiedenis van het oude Rodez wordt getoond. Het tweede is het kunstmuseum Denys-Puech. Je kunt één entreebiljet kopen waarmee je toegang hebt tot de drie musea. Het grote voordeel is dat binnen het stadje alles op loopafstand is en je er binnen de kortste keren de weg kent. Vaak kom je dan vanzelf weer uit in het groene hart, de Jardin du Foirail, dat tussen de kathedraal en het musée Soulages ligt.
Musée Denys-Puech
Rodez is niet groot, en ligt op anderhalf uur rijden van de luchthaven van Toulouse. Toch is er veel te doen. ‘Ça vaut le détour’. Het is de omweg waard en het draait er niet enkel om Soulages. De kunstenaar stierf in 2022 op de leeftijd van 102 jaar en ligt begraven in Parijs.
Saint-Amans kerk
