De andere kant van Berchtesgaden

Berchtesgaden heeft letterlijk en figuurlijk 2 kanten. Aan de ene kant ligt het vredige Beierse stadje van ruim 7000 inwoners, en aan de andere kant staat de Obersalzberg met een zeer beladen nazi-verleden. Contributor Royan ging op ontdekking.

Berchtesgaden in het dal

Berchtesgaden in het dal

De Berghof

In de meest zuidoostelijke uithoek van Duitsland ligt het bijna idyllische Berchtesgaden, aan drie kanten omgeven door Oostenrijk. Het stadje was rustig en vredig, zelfs in de jaren 20 van de vorige eeuw toen Adolf Hitler er regelmatig verbleef. Hij kocht er uiteindelijk een huis op de Obersalzberg, de Berghof, dat keer op keer werd verbouwd en uitgebreid. Toen Hitler tot rijkskanselier werd benoemd in 1933 was het gedaan met de rust in het stadje. Duizenden en duizenden mensen uit het hele land gingen op pad om een glimp op te kunnen vangen van hun Führer. De Obersalzberg werd beetje bij beetje omgezet in een vesting waar ook partijbonzen als Goebbels, Bormann, Speer en Göring hun intrek namen in grote villa’s.

Het centrum van Berchtesgaden

Het centrum van Berchtesgaden

Een Adelaarsnest

Aan het eind van de jaren 30 werd het Kehlsteinhaus gebouwd, op een hoogte van 1834 meter. Dit chalet was het Adelaarsnest van Hitler. In tegenstelling tot wat wel eens wordt beweerd, was dit geen geschenk voor zijn 50e verjaardag maar een prestige-object waar prominente buitenlandse gasten konden worden ontvangen. De onthulling was in 1939. Er werd een weg aangelegd van 7 kilometer lang die naar een voetgangerstunnel van 300 meter leidde waarna een lift de bezoekers 124 meter hoog door de berg naar het Adelaarsnest bracht.

De tunnel van 300 meter

De tunnel van 300 meter

Deze zelfde route wordt nog steeds afgelegd door de talloze toeristen die hier ieder jaar weer komen. Sommigen bezoeken het Kehlsteinhaus voor de geschiedenis, anderen weer voor het prachtige uitzicht over bergen en meren, tenminste wanneer het chalet niet door wolken is omgeven.

Het Kehlsteinhaus

Het Kehlsteinhaus

In de oorlogsjaren werden er onder de gebouwen van de Obersalzberg bunkers en tunnelstelsels aangelegd. Deze laatste verbonden de verschillende huizen en gebouwen die in dienst stonden van de nazi-leiders. Naast Berlijn was Berchtesgaden de tweede regeringszetel geworden van het Derde Rijk. Hitler verbleef er graag en ontving er zijn generaals, zijn ministers en buitenlandse gasten.

Tunnels in de Obersalzberg

Tunnels in de Obersalzberg

Ruïnes

In april 1945 was Hitler de tweede wereldoorlog aan het verliezen en de Obersalzberg werd in die maand zwaar gebombardeerd door de geallieerden. De nazi-gebouwen liepen veel schade op en in de jaren 50 besloot de lokale overheid om alle sporen van het Derde Rijk uit te wissen. De ruïnes van de huizen van de nazi-leiders werden opgeblazen en ook wat over was van de Berghof werd gesloopt. Berchtesgaden wilde het verleden afsluiten.

Hotel Zum Türken en een voormalige SS wachtpost

Hotel Zum Türken en een voormalige SS wachtpost

Sporen vandaag

De sporen zijn niet helemaal uitgewist. Het hotel Zum Türken dat meteen achter de Berghof stond en waar prominente nazi’s verbleven, werd opnieuw opgebouwd en doet weer dienst als hotel. Onder het gebouw bevindt zich de ingang tot de bunkers en de onderaardse gangen die vandaag nog steeds een doolhof vormen en een bezoek waard zijn. Het Adelaarsnest werd geheel gespaard en is nu een restaurant. Veel van de oorspronkelijke details zijn nog authentiek, waaronder een grote open haard die door de Italiaanse dictator Mussolini werd geschonken aan Hitler. Op het oude zonneterras is tegenwoordig een foto-expositie. Om er te komen kun je met een bus de 7 kilometer lange weg volgen tot aan het begin van de voetgangerstunnel, net als 80 jaar geleden. Het Adelaarsnest is toegankelijk van mei tot en met oktober. Daarbuiten sluit het in verband met de sneeuwval.

Het zonneterras van het Adelaarsnest

Het zonneterras van het Adelaarsnest

Daar waar de bussen naar het Kehlsteinhaus vertrekken staat het Documentatiecentrum Obersalzberg, een museum dat niet alleen verhaalt over de berg en de nazi’s, maar ook over de oorlog in zijn geheel. In aparte exposities komen zo Hitler, de rassenpolitiek, de terreur en de volksgemeenschap aan de orde. Ook hier is er een (tijdelijk gesloten) toegang naar de tunnels en bunkers.

Aan de ingang van het museum

Aan de ingang van het museum

Funderingen van het Derde Rijk

De Berghof zelf trekt nog steeds bezoekers. Vlak onder het hotel Zum Türken, tussen de bomen, liggen de betonnen funderingen van het grote huis van Hitler. Waar de dictator en zijn gevolg ooit stonden, praatten, liepen, groeien nu bomen. De natuur heeft haar rechten doen gelden maar de massieve overblijfselen getuigen nog steeds van de waanideeën die op dit stukje grond werden ontwikkeld.

De Berghof vandaag

De Berghof vandaag

Een knus stadje nu

Funderingen her en der, een wachthuisje van de SS en zelfs een adelaar boven de deur van de oude kanselarij net buiten Berchtesgaden, zijn stille getuigen van een droevige tijd die de hele wereld in duisternis stortte. Het stadje is voor altijd onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van het Derde Rijk.

Het graf van een soldaat uit het stadje

Het graf van een soldaat uit het stadje

Maar het is vooral een knus stadje, prachtig gelegen tussen de bergen en midden in een natuurgebied. Een stadje met een andere geschiedenis ook dan die van Hitler en zijn volgelingen. Een koninklijk slot, een koninklijke vakantiewoning en een oud nonnenklooster verrijken dit stadje dat naast mooie kerken ook meer dan voldoende hotels, pensions en restaurants kent. Het is ronduit een heerlijke plek om een (lang) weekend te genieten van rust, ontspanning en natuur en daarnaast diverse periodes uit de geschiedenis in je op te nemen.

Koninklijk slot en Stiftskirche

Koninklijk slot en Stiftskirche

Nonntal

Nonntal

 

Meer reisverhalen van deze Contributor lezen?

Vul je emailadres in om te genieten van nieuwe reisverhalen van onze travelbloggers.

 

 

Comments are closed.