Tijdens de IATA Global Media Day in Genève heeft de International Air Transport Association (IATA) haar verwachtingen voor 2026 gepresenteerd. Hoewel de luchtvaartsector financieel stabiliseert met een verwachte nettowinst van 41 miljard dollar, luidt de sector bij monde van Marie Owens Thompson de noodklok over het falende overheidsbeleid.

Met name het gebrek aan vooruitgang bij de ‘Single European Sky’ en de politieke sluiting van luchtruimten zorgen voor onnodige CO2-uitstoot en kosten.

De financiële vooruitzichten voor 2026 laten een veerkrachtige sector zien. IATA verwacht dat luchtvaartmaatschappijen in 2026 een totale nettowinst van 41 miljard dollar zullen boeken, een stijging ten opzichte van de verwachte 39,5 miljard dollar in 2025. De totale omzet van de industrie zal naar verwachting door de grens van 1 biljoen dollar breken en uitkomen op 1,053 biljoen dollar

Marges blijven flinterdun

Ondanks deze recordcijfers blijft de winstgevendheid per passagier marginaal. De nettowinstmarge blijft steken op 3,9%, wat neerkomt op slechts 7,90 dollar per passagier. Willie Walsh, Director General van IATA, plaatste dit in perspectief: “Apple verdient meer aan de verkoop van één iPhone-hoesje dan luchtvaartmaatschappijen verdienen aan het vervoeren van een gemiddelde passagier.”. Het rendement op geïnvesteerd vermogen (ROIC) blijft met 6,8% achter bij de vermogenskosten van 8,2%, wat betekent dat de sector nog altijd moeite heeft om investeerders voldoende rendement te bieden

Frustratie over ‘Single European Sky’

Tijdens de presentatie uitte IATA zware kritiek op de politieke onwil om de luchtverkeersleiding (ATC) te hervormen. Luchtvaartmaatschappijen wordt gevraagd te verduurzamen, maar overheden laten zelf grote kansen liggen. “Het is buitengewoon teleurstellend,” klonk het tijdens de sessie. “Een ‘Single European Sky’ zou de CO2-uitstoot in Europa met 10 tot 12 procent kunnen verminderen.” .

De kritiek richt zich op bureaucraten die zichzelf feliciteren met akkoorden die in de praktijk niets opleveren, terwijl Air Navigation Service Providers (ANSP’s) hun monopoliepositie misbruiken door kosten door te berekenen zonder de beloofde efficiëntie te leveren .

Politiek gebruik van luchtruim

Een ander zorgpunt is het toenemende politieke gebruik van het luchtruim. Steeds vaker worden delen van het luchtruim gesloten om politieke of economische redenen, wat leidt tot omvliegbewegingen en extra uitstoot . IATA benadrukt dat het luchtruim toegankelijk moet blijven voor alle gebruikers en niet als politiek drukmiddel mag worden ingezet.

Regionale verschillen: Europa aan kop

Opvallend in de cijfers is de positie van Europa. Verwacht wordt dat Europese maatschappijen in 2026 de sterkste financiële prestatie leveren met een nettowinst van 14 miljard dollar. Dit is te danken aan een sterke vraag naar ‘leisure’ reizen en capaciteitsdiscipline.

Andere kerncijfers voor 2026:

• Passagiers: Het aantal passagiers stijgt naar verwachting tot 5,2 miljard
• Vracht: Luchtvrachtvolumes groeien naar 71,6 miljoen ton, gedreven door e-commerce en de vraag naar AI-gerelateerde halfgeleiders
• Vullingsgraad: Vliegtuigen zitten voller dan ooit, met een verwachte bezettingsgraad van 83,8%

Infrastructuur als kostenpost

Tot slot waarschuwde IATA voor de kosten van luchthavenuitbreidingen, specifiek verwijzend naar Heathrow. De huidige plannen voor uitbreiding in het zuidoosten van Londen worden als “onbetaalbaar” bestempeld. Als deze kosten worden doorberekend, dreigt de luchthaven onconcurrerend te worden

De boodschap vanuit Genève is helder: de luchtvaartindustrie levert haar deel door efficiënter te werken en winstgevend te blijven ondanks geopolitieke spanningen en leveringsproblemen. Het is nu aan de overheden en infrastructuurpartners om hun verantwoordelijkheid te nemen.