Fietsrondje van de Maand: Harderwijk-Beekhuizerzand (november 2023)

Het Beekhuizerzand is een uniek stuifzand gebied met een fietspad niet ver van het oude Zuiderzeestadje Harderwijk. Alle reden om een rondje te gaan fietsen op de prachtige fietspaden op dit deel van de Veluwe met ook Nunspeet en Vierhouten. Tijd voor het Fietsrondje van de maand november 2023.

 

Het is een genot om de oude binnenstad van Harderwijk binnen te fietsen langs de restanten van de Smeepoort. Deze stadpoort is in 1830 afgebroken, maar in 1970 is een deel gereconstrueerd.

Net voorbij de stadstoegang is het oude pleintje Smeepoortenbrink.

Zo moet heel Harderwijk eruitgezien hebben. Het is heerlijk fietsen door de oude straatje en over de boulevard, die door de palmboompjes een bijna tropische uitstraling heeft.

Op de Havendam kijken we aan tegen de fiere molen de Hoop. De dubbele ophaalbrug en de historische schepen maken het plaatje compleet.

 

Inhoudsopgave van dit Fietsrondje van de maand

Door op een link te klikken scrol je direct naar een onderdeel van dit fietsrondje.

 

Het Fietsrondje van deze maand

Dorpskerk met 1000 zitplaatsen

Over het strookje ontgonnen Veluwe met agrarische activiteiten bereiken we Nunspeet.

Op de Markt spuiten de fonteinen er lustig op los.

Het charmante Nunspeet barst uit zijn voegen van de kerken, maar de Hervormde Dorpskerk maakt de meeste indruk.

Aan een dorpskerk denk je aan een kerk van bescheiden omvang, maar dit godshuis heeft 1000 zitplaatsen. De oorspronkelijke kerk is gebouwd in de 12e eeuw, maar is na een brand in 1858 opnieuw opgebouwd. In 1960 vond een grote renovatie plaats. Tegenover de Dorpskerk staat de Dorpsherberg uit 1855. Dus dit sfeervolle etablissement met terras is 3 jaar ouder dan de huidige kerk. Voorbij de spoorwegovergang begint de ontontgonnen Veluwe met bossen, heide en zand.

We kunnen de verleiding niet weerstaan op de uitkijktoren te klimmen voor een overzicht vanuit de hoogte. Bij de toren is een bezoekerscentrum met een expositie over de Veluwe.

 

Slingeren op en neer

Wildroosters moeten voorkomen dat de wilde zwijnen niet buiten hun gebied raken. Ze wroeten nogal en dat vinden boeren en eigenaren van een zorgvuldig aangelegde tuin met een glad gazonnetje niet zo prettig.

Op en neer en slingerend van links naar rechts op de fietspaden bereiken we het elegante dorpje Vierhouten.

Ooit was dit een eenvoudig gehucht met wat keuterboertjes. Maar het toerisme rukte op en mensen met geld lieten hier riante optrekjes bouwen. Een markant gebouw is de Hotel de Mallejan, bekend uit vroeger jaren.

In 2023 fungeert dit uitgestrekte complex als noodopvang voor asielzoekers.

Vierhouten staat natuurlijk ook bekend om de Paasheuvel waar de rode familie van SDAP (later Partij van de Arbeid) en de Arbeiders Jeugdcentrale vakantie vierde. Een ritueel was het dansen om de Meiboom. Tussen het dansen door kregen de vakantiegangers natuureducatie.

Het landschap van de Veluwe is hier wisselend met bossen, open ruime en heide. Op de grote stille heide dwaalt de herder eenzaam rond. Om de heide in stand te houden dwaalt de herder met zijn kudde rond.

De schapen grazen alles rond de heide weg, zodat de hei de volle ruimte krijgt om te groeien en tijdens de bloei in alle glorie de schoonheid te laten tonen. De herder loopt en de schapen volgen. De hond houdt achtergebleven dieren in de gaten en stuurt ze naar de kudde.

Het duurt even voordat het gehele wollige gezelschap is gepasseerd, maar ondertussen genieten van het schouwspel.

 

Het lijk wel of wij een lied horen:

 

Wilde zwijnen

Door het landschap kronkelen beken die het overtollige water afvoeren naar het Veluwemeer. We zien duidelijk het resultaat van het gewroet van de wilde zwijnen. We krijgen ze echter niet te zien, want de wilde zwijnen zijn vooral ‘s nachts actief.

De huidige populatie wilde zwijnen wroet overigens pas sinds het begin van de 20e eeuw op de Veluwe. Prins Hendrik, de gemaal van koningin Wilhelmina was een groot liefhebber van de jacht. Op zijn verzoek zijn zwijnen uit Duitsland gehaald en uitgezet op de Veluwe. De populatie is inmiddels gigantisch gegroeid.

Huidige leden van de Koninklijke familie jagen nog steeds graag. De omvang van de populatie wilde zwijnen wordt steeds meer als een probleem gezien. Het hoogtepunt is bijna aan het einde.

Het Beekhuizerzand in de volle zon schittert in onze ogen.

Dit is niet de Serengeti in Afrika, maar gewoon een stukje Veluwe. Alhoewel met een beetje fantasie verwachten we toch wel een luipaard in de eenzame, grillige boom.

Weer terug in het knusse Harderwijk staan we voor een moeilijk keuze: kiezen we voor een terras op een van de pleintjes of nemen we plaats op de boulevard?

QUOTE.

 

 

 

Route-informatie

Fietsroute: Harderwijk-Beekhuizerzand
Land: Nederland
Provincie: Gelderland
Lengte: 46 km
Beginpunt: station Harderwijk
Eindpunt: station Harderwijk

Routebeschrijving met knooppunten

Ga in de stationstunnel met jouw rug naar de Kiosk rechtsaf het fietspad op. Volg de knooppunten. Richting 82, 11, 10, 46, 90, 74, 76, 70, 54, 97, 57, 83, 40, 13, 12, 15, 14, 72, 73, 53, 42, 20, 50, 6, 64, 48, 16, richting 82 en komt snel bij het station.

 

Op https://routiq.com vind je nog meer fietsroutes en wandelroutes

 

Horeca en winkels onderweg

  • 19 km. Nunspeet. Brasserie het Stationshuisje, ten zuiden van het station bij de uitkijktoren. Open van 10:00 -17:00 uur. Maandag en dinsdag gesloten. In het centrum van Nunspeet is meer keuze, zoals de oude Dorpsherberg uit 1855.
  • 26 km Vierhouten. Ruime keuze in het dorp. Voor het dorp zelf bij knooppunt 15 even richting 16. Daarna weer terug naar 15.

 

Het Beekhuizerzand

Het Beekhuizerzand ligt er prachtig bij, maar is als huidig stuifzandgebied nog vrij jong. Pas in 2004 is begonnen met het terugbrengen van het Beekhuizerzand van een bosgebied tot een echt stuifzandgebied. Hiervoor zijn vele vliegdennen gekapt en de bovenlaag van de grond is verwijderd. Het verstuifbare zand kwam weer vrij te liggen. Feitelijk is hiermee de situatie terug van vele eeuwen tot 1830.

Stuifzanden zijn in de loop van de middeleeuwen ontstaan door ingrijpen van de mens. Door de grootschalige boskap in de 12e-14e eeuw ontstonden er heidevelden, die vervolgens zeer intensief werden begraasd en geplagd.

Dit leidde tot degradatie van de vegetatie waarbij open plekken ontstonden. Op deze open plaatsen kreeg de wind steeds meer vat op de bodem en zo zijn de Veluwse stuifzanden ontstaan. Stuifzand is dus eigenlijk een oud Veluws cultuurland net als de heidevelden. Vóór 1830 was de Noord-Veluwe tussen Harderwijk en ’t Harde één groot stuifzandgebied.

Deze stuifzandgebieden werden echter gevreesd, want het zand aangewakkerde door de wind zou gebouwde gebieden kunnen bedreigen. Daarom zijn in de 19e en in het begin van de 20e eeuw de stuifzanden grootschalig beplant met de grove den.De unieke stuifzanden doen on-Nederlands aan, maar zij zijn feitelijk oer-Nederlands. De stuifzandgebieden hebben hun eigen flora en fauna. Kenmerkende planten en dieren voor stuifzanden zijn de korstmossen en de zandhagedissen. Maar ook bijvoorbeeld de zeldzame duinpieper, nachtzwaluw en iets meer voorkomende veldleeuwerik en kuifleeuwerik zijn dieren die je op en om het stuifzand kunt waarnemen.

 

 

Ontvang elke maand gratis het Fietsrondje van de maand

Vul je e-mailadres in om een e-mail te ontvangen als er nieuwe fietsrondjes en verhalen beschikbaar zijn van Bert.

"*" geeft vereiste velden aan

Voornaam*
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

 

Harderwijk

Harderwijk kreeg in 1231 stadsrechten. De stad bloeide op als Hanzestad met vele scheepvaartverbindingen naar Noord-Duitsland en Scandinavië. Van 1648 tot 1811 had Harderwijk zelfs een universiteit. Met de haven ging het minder goed.

Voor de kust had zich een grote zandbank gevormd. Vissers konden er met hun platbodems wel langs. Pas in 1925 werd een vaargeul uitgebaggerd. In dat jaar startte ook de Holland-Veluwelijn met een veerdienst van Amsterdam naar Harderwijk. Het werd een succes. Voor veel Amsterdammers was een boottochtje naar Harderwijk een geliefd uitje, maar na de oorlog werd dat minder. In 1951 werd de dienst gestaakt. Wel kun je nog toeristische rondvaarten maken. Harderwijk kent een goed geconserveerde binnenstad met bijna 100 Rijksmonumenten. Het meest gefotografeerde gebouw is de Vischpoort.

De havens van Harderwijk zijn populair als jachthaven en buitengewoon in trek bij onze oosterburen. Onlangs is de nieuwe Jachthaven de Knar geopend. De boulevard heeft een grote opknapbeurt gehad en biedt duidelijk allure. Ten noordoosten van de binnenstad komt een nieuwe woonwijk in de buurt van het Veluwemeer.

Harderwijk staat bekend als een vrij vrijzinnige stad ten opzichte van de plaatsen in de omgeving. Het Dolfinarium is de belangrijkste attractie, maar er is ook kritiek op het behandelen van dolfijnen. De flippers zouden onder meer in te kleine bassins verblijven en het chloor in het water is schadelijk voor deze zoogdieren. Bovendien schijnen de dolfijnen de kunstjes minder leuk vinden dan het lijkt.

 

Garnizoensstad

Vele jaren was Harderwijk met 4 kazernes een garnizoensstad. Door de inkrimping van het leger zijn alle kazernes gesloten. Berucht was de tijd van het Koloniaal Werfdepot van 1814 – 1909. Hier werden de rekruten voor het KNIL (Het Koninklijk Nederlands Indisch Leger) in het toenmalige Nederlands-Indië geronseld.

Men keek niet zou nauw naar het verleden van deze jongemannen, die uit alle windstreken toestroomden. Zij kregen destijds een handgeld van 300 gulden. Dat was in de 19e eeuw een jaarsalaris van een arbeider. Dit handgeld betekende gouden tijden voor kroegen en bordelen, maar een gruwel in de ogen van de principieel christelijke inwoners van Harderwijk. Het Werfdepot kreeg de bijnaam riool van Europa. In zes weken werden de rekruten klaargestoomd om ingescheept de worden voor de lange reis naar de Oost. Bijna 150.000 koloniale soldaten vonden via Harderwijk hun weg naar Indië.

Waar staat deze wegwijzer?

 

Verblijf tips voor overnachten in Harderwijk

In de buurt van dit fietsrondje in Harderwijk liggen leuke hotels en B&B’s voor fietsers waar je kunt verblijven. Zo maak je een fijne mini-vakantie van dit Fietsrondje van de Maand november 2023.

 

 

Hotel Bella Chao

Een mooi hotel aan de boulevard. Ruime kamers met zicht op het water. De service is uitstekend. Dit geldt ook voor het ontbijt. Een ander pluspunt is de centrale ligging.

Best Western Hotel Baars

De kamers zijn riant in een traditioneel gebouw, maar alles is modern ingericht. De ontvangst is uitermate vriendelijk. Het ontbijt is een feest. De serre is een genot om plaats te nemen. Voor fietsen is een veilige ruimte. Het hotel ligt midden in de stad.

Hotel Marktzicht

Dit hotel is op de Markt tussen alle terrassen. De kamers bevinden zich op de eerste en tweede verdieping van afzonderlijke gebouwen. De gasten zijn uitermate tevreden over dit hotel.

Bed&Breakfast onder de dekens

Leuke en knusse B&B met tuin. Ruime kamers. Weliswaar een gedeelde douche en WC, maar een hartelijke ontvangst. De gastheer en de gastvrouw sloven zich uit om het hun gasten naar de zin te maken. Centraal gelegen. Fietsen kunnen in de schuur. Boek tijdig, want onder dekens is snel volgeboekt.

 

Pech onderweg met de Fiets?

Krijg je pech onderweg met je elektrische fiets? Met de speciale fietsverzekering voor e-bikes komt er iemand naar je toe. Ben je betrokken bij een ongeval met jouw fiets? Dan krijg je ook juridische hulp aangeboden bij deze verzekering. Al vanaf €2,08 per maand (€2,42 voor e-bikes) ben je verzekerd tegen diefstal. Schade en pechhulp voor je fiets zijn optioneel af te sluiten. Bekijk alle voordelen van Allianz Assistance.

 

 

 

 

 

 

Comments are closed.