Fietsrondje van de maand augustus

Het Noordhollands Duinreservaat is een prachtig gebied om te fietsen, met veel natuur en dieren. Bovendien struikel je er over de historie. Monniken, graven en koningen hebben om deze streek gevochten.

Mini-bergjes

Als een heus mini-bergrelief doemt de duinenrij op vanuit het platte Hollandse landschap bij Castricum. Gedaan is het met de polders, de sloten en de koeien.
De duinen: onze natuurlijke bescherming tegen de gevaren van woeste stormen die onze kusten in de loop der eeuwen vaak geteisterd hebben.

Meerdere paden

De lucht lijkt meteen frisser en het duinzand knispert onder onze fietsbanden.
Het Noordhollands Duinreservaat biedt een net van fietspaden, waardoor je ook rondjes kunt maken. Dit in tegenstelling tot een aantal andere duingebieden, waar slechts één fietspad door de duinenrij langs de kust voert.

Afwisselend landschap

Ons eerste deel loopt voor een deel langs de duinenrij en voert ons door gesloten loof- en naaldbossen, die plotseling afgewisseld worden door open stukken met waterpartijen. In de nazomer bloeit hier ook heide. Opmerkelijk is de rust die op een doordeweekse dag slechts onderbroken wordt door het gezoef van de fietsbanden en het gekwetter van de vogels.

Doorkijkjes

Bij Egmond aan den Hoef krijgen we fraaie doorkijkjes voorgeschoteld over de lager gelegen geestgronden. Deze arme zandgrond is wel geschikt voor de bloementeelt en wordt daarvoor ook veelvuldig gebruikt. Dus in het voorjaar kun je genieten van de bloempracht.

Blanke top der duinen

Dichterbij de zee worden de duinen kaler en begroeid met helmgras om verstuiving van het zand te voorkomen. Door de zeewind ademen we zilte lucht in. Boven het duin ontwaart de ranke vuurtoren J.C.J. van Speijk in Egmond aan Zee. Dit baken voor de zeevaart is een van de oudste nog actieve vuurtorens van ons land. De ondiepe zee is verraderlijk. Met een zekere regelmaat stranden hier nog altijd nog schepen. Egmond aan Zee kent een geschiedenis als vissersplaats. De platbodems werden met de vangst het strand op getrokken.

Later kwamen de bleekneusjes uit de grote stad in de vakantiekolonies. Nu is de badplaats vooral in trek bij onze Oosterburen. Ze nemen ook hun fietsen mee en zijn herkenbaar aan de gele reflectoren tussen de spaken.

Huppelaars en “harig tuig”

Ooit was het duin het domein van de konijnen, maar een epidemie heeft deze huppelende graasdiertjes hier nagenoeg uitgeroeid. Om de open gebieden open te houden grazen nu immense Dexter runderen. Ze zien met hun lange haar indrukwekkend uit. Het lijkt alsof een leider vanaf een duintopje toezicht houdt op de kudde. We moeten even wachten, want een aantal van deze runderen verspert het fietspad en het groepje heeft niet snel zin om verder te trekken. Het lijkt of zij willen tonen: “Wij zijn hier de baas.”

Oud duinlandschap

Ten zuiden van de Zeeweg naar Castricum aan Zee is een deel van het duin weer in oude natuurlijke staat hersteld. De wind heeft hier vrij spel om het zand te verstuiven rond de grillig gevormde meertjes.

Operettedecor

Na de vlakte volgen een paar heuveltjes, maar de hellingen vormen geen enkel probleem.
De duinen schermen grotendeels het hoogovens. Dit uitgestrekte complex knelt Wijk aan Zee als het ware af van de rest van Noord-Holland. Het operettedecor-achtige dorpje met de twee torenspitsen voor het duin lijkt nog altijd op de ansichtkaarten uit de jaren ’30.

We staan er gekleurd op?

Terug in Geversduin kijken we elkaar aan: we zijn bepaald geen bleekneusjes meer! Het samenspel van zon en wind heeft zijn werk gedaan. Na het fietsen is het tijd voor een Egmondse Tripel van brouwerij Sancti Adalberti.

Fietsroute door het Noordhollands Duinreservaat (47 km)

De fiets route door het Noordhollands Duinreservaat is lekker afwisselend en daarom de moeite waard. Je fietst door de duinen en de bossen van het Noordhollands Duinreservaat. Bovendien kom je onderweg door kleine dorpjes, zoals Wijk aan Zee en Egmond aan de Hoef. Er is meer dan voldoende horeca.

Duik in episodes uit de geschiedenis van ons land met Willibrord en Adelbertus, de graven van Egmond en Lamoraal de graaf zonder hoofd. Laat in bezoekerscentrum de Hoep het duinwater audiovisueel tot je komen.

Tekst

Wanneer het leukste? De tocht is dankzij de bossen geschikt voor alle seizoenen

Route informatie

Start: knooppunt 23 Fietsroutenetwerk Regio IJmond
Provincie: Noord-Holland
Land: Nederland
Lengte: 47 km
Beginpunt: Camping Geversduin Heemskerk, Beverwijkerstraatweg 205,
1901 NH Castricum (op circa 2 km van NS-station Castricum)
Eindpunt: Camping Geversduin Heemskerk

Routebeschrijving

Deze route kun je op 2 punten beginnen; vanaf het NS-station Castricum of vanaf knooppunt 23.

Vanaf het station

  • Verlaat het station aan de achterzijde.
  • Linksaf langs het spoor.
  • Na 400 m rechtsaf fietspad langs weg.
  • Na 1600 m is rechts camping Geversduin. Hier is knooppunt 23

Vanaf knooppunt 23

  • Rechtsaf het duin in. Volg de knooppunten 23, 15, 25, 29, 30 richting 4.
  • Na 4,2 km ga je aan de Duinrand voor Egmond aan den Hoef even van de knooppuntenroute af. Volg de fietswegwijzer: rechtsaf naar Wijk aan Zee. Na 500 m ben je weer op de knooppuntenroute.
  • Volg 30, 29, 25, 14, 34, 97 (Let hier op: het fietspad gaat verder aan de linkerzijde).
    Verder naar 42, richting 35.
  • Na ruim 2,5 km ga je van de knooppuntenroute af. Ga niet rechtsaf de Cieweg op, maar rechtdoor de Voorweg op. Blijf de Voorweg volgen tot het duingebied.
  • Na 600 m linksaf duingebied in.
  • Na 500 m bij ANWB-paddenstoel rechtsaf richting Geversduin. Na 1,4 km bij paddenstoel rechtdoor richting Geversduin. Na 1,9 km bij paddenstoel rechtsaf Geversduin. Pak de knooppunten weer op en rij naar knooppunt 23 (Camping Geversduin).

Horeca en winkels

Begin en eindpunt: bij Camping Geversduin is een eetcafé/terras.

  • Na circa 5,5 km: Johanna’s Hof met groot terras.
  • Na circa 15 km: Egmond aan Zee met horeca en winkels.
  • Na circa 17 km: Egmond aan den Hoef met horeca en winkels.
  • Na circa 34 km: Wijk aan Zee met horeca en winkels.
  • Na circa 44 km: in het duin is links Gasterij de Kruisberg (gesloten op maandag).

De route is ruim voorzien van bankjes en picknicktafels.

Duinkaart

Voor de route is een duinkaart noodzakelijk. Een dagkaart kost € 1,70 en is onder andere te koop bij Geversduin. Met de duinkaart help je mee het duin in stand te houden.

Kaart van de route

 

 

Wie waren Willibrord en Adelbertus

Rond knooppunt 29 op 10 km van de route hebben zich een paar belangrijke episodes uit de geschiedenis van ons land afgespeeld. Bij de strandafslag ten westen van dit knooppunt landde volgens overleveringen in 690 Willebrord met zijn volgelingen vanuit Engeland.

Goed geland

Ook Katwijk wordt genoemd als landingsplaats. Feit is wel dat Willibrord kort na zijn landing in Egmond is geweest. Deze latere bisschop van Utrecht wordt beschouwd als de man die Nederland heeft bekeerd tot het christendom. Na zijn landing trok Willibrord verder, maar een van zijn volgelingen, Adelbertus, bleef achter om de bewoners van de Duinstreek te kerstenen.

Verdwenen kerkschatten

Ten oosten van het knooppunt ligt de Adelbertusakker. Hier lag Adelbertus aanvankelijk begraven. Op zijn graf werd een kerkje gebouwd, dat echter tijdens de 80-jarige oorlog in het jaar 1573 door de geuzen met de grond gelijk werd gemaakt. De contouren zijn nog zichtbaar door blokken mergel. Het water uit de bron stond bekend vanwege de geneeskrachtige werking

De stoffelijke resten van Adelbertus werden later overgebracht naar de Adelbertus Abdij van Egmond. Deze abdij was vele eeuwen de trots van het machtige graafschap Holland. Ook dit bouwwerk werd door de geuzen verwoest. Slechts enkele restanten van muren bleven gespaard. Desolaat stond de voormalige trots van Holland hier in het landschap tot in de 20ste eeuw. Pas in 1935 betrokken de benedictijner monniken de huidige Abdij. Bij het complex is een winkeltje met kaarsen, religieuze artikelen en abdijproducten, zoals trappisten bier. De naam Adelbertus leeft in Egmond-Binnen: de plaatselijke voetbalclub heet St. Adelbert. In Egmond is ook de ambachtelijke brouwerij Sancti Adalberti.

De Graven van Holland

In Egmond stond de wieg van het Graafschap Holland, dat aanvankelijk alleen maar Kennemerland omvatte. Het Graafschap ging in de loop der jaren over van de ene vorst naar de andere. Een lesje geschiedenis.

Waarom hier?

Voorwaarde voor de vestiging van een graafschap was destijds de aanwezigheid van een klooster en een heiligdom in het klooster. Graaf Dirk I liet daarom in 922 het gebeente van Adelbertus overbrengen naar de Abdij van Egmond. In de Abdij van Egmond hebben trouwens later veel graven en gravinnen van Holland hun laatste rustplaats gevonden.

Huwelijkscadeau

Het Graafschap Holland kende grote bloei en het grondgebied breidde zich steeds meer uit. Door huwelijken en de dood van kinderloze graaf Jan in 1299 kwam Holland bij Henegouwen. Later kwam dat graafschap op zijn beurt weer onder het Hertogdom Bourgondië.

De fundamenten van het kasteel van Egmond

De fundamenten van het kasteel van Egmond

Brussel

Onder Bourgondië waren bijna alle Nederlanden verenigd. De hoofdstad van Bourgondië werd feitelijk Brussel, omdat de hertogen door ingrijpen van de Franse koning geen gezag meer uitoefenden over Bourgondië zelf.

Spaans gezag

Wederom zorgde een huwelijk – tussen Philips de Schone van Bourgondië en Joanna de Waanzinnige van Spanje – dat Bourgondië in 1519 bij het wereldrijk van hun zoon Keizer Karel de Vijfde kwam. Na diens aftreden werd zijn rijk verdeeld en kwamen de Nederlanden onder Spanje.

Opstand

In 1568 kwam Willem van Oranje in opstand tegen Spanje. Na 80 jaar oorlog werden de Nederlanden verdeeld: een onafhankelijke republiek in het noorden, maar het zuiden – het huidige België- bleef Spaans.

Hoe Lamoraal Graaf van Egmond zijn hoofd verloor

Met Lamoraal Graaf van Egmond liep het niet zo goed af…

Wie was Lamoraal?

In Egmond aan den Hoef stond ooit het slot van de graven van Egmond. Een van de bekendste graven was Lamoraal, stadhouder van Vlaanderen in 1568, het jaar van het uitbreken van de Tachtig Jarige Oorlog. Willem van Oranje koos voor de gewapende opstand. Lamoraal hoopte op een vergelijk met de Spanjaarden en keerde terug naar Brussel.

Bekende quote

Beroemd is de dialoog tussen beide stadhouders tijdens hun afscheid: ‘Vaarwel prins zonder land!’ ‘Vaarwel graaf zonder hoofd!’ Korte tijd later werd Lamoraal samen met de graaf van Hoorne op de Grote Markt van Brussel inderdaad onthoofd in opdracht van de beruchte hertog van Alfa.

Toch nog een happy end

Het slot van Egmond werd in 1573 in opdracht van Willem van Oranje in brand geschoten om te voorkomen dat de Spanjaarden het in bezit namen. In de slotgracht staat een standbeeld van Lamoraal: met hoofd.

Lamoraal in de slotgracht

Lamoraal in de slotgracht

Wat is duinwater?

Zelden denken we na over het water dat uit onze kraan komt. Wist je dat het duinen een heel goede waterfilter vormen?

Extra toevoer nodig

Het water uit de duinen gold al vele eeuwen als uitstekend drinkwater, maar de regenval zorgde voor onvoldoende water om aan de toenemende vraag te voldoen. Sinds het begin van de vorige eeuw wordt water uit de Lek en het IJsselmeer gepompt om in het duin te filteren.

Grazende koeien in de duinen

Grazende koeien in de duinen

Een flinke plas

Het Noordhollands Duinreservaat verzorgt de drinkwatervoorziening voor 1 miljoen mensen. Jaarlijks levert dit duingebied maar liefst 45.000 miljoen liter aan topkwaliteit water. Om over na te denken is dat een aanzienlijk deel van dit zuivere water wordt gebruikt om het toilet mee door te spoelen.

Zelf zien en doen

In bezoekerscentrum De Hoep bij knooppunt 15 ontdek je hoe er elke dag weer schoon en lekker drinkwater uit de kraan komt. Aanschouw daar ook hoe het duin met verstuiving, begrazing en vernatting het duin wordt beheerd. Met onder andere filmpjes, voeldieren en een ‘vondstenkabinet’.

 

 

Ontvang elke maand gratis het Fietsrondje van de maand

Vul je e-mailadres in om een e-mail te ontvangen als er nieuwe fietsrondjes en fietsverhalen beschikbaar zijn van Bert.
  • Hidden
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

 

Comments are closed.