Wizz Air heeft bevestigd dat het aantal vluchten dat de maatschappij voor de tweede helft van het jaar had gepland met 5% is verlaagd. Volgens de luchtvaartmaatschappij komt dit door problemen tussen landen en veranderingen in de prijs van vliegtuigbrandstof. Maar op dezelfde dag, 17 september, zei de budgetluchtvaartmaatschappij uit Centraal- en Oost-Europa dat zij de komende jaren sterk wilde groeien.

De capaciteitsverlaging brengt Wizz Air in lijn met een groeiend aantal Europese luchtvaartmaatschappijen dat zijn groeiplannen terugschroeft als reactie op de scherpste kostenschok in de luchtvaartsector sinds het begin van de pandemie, zoals gemeld door Reuters. Deze schok wordt veroorzaakt door het aanhoudende conflict tussen de VS en Iran. De prijzen van vliegtuigbrandstof zijn het afgelopen jaar sterk gestegen, en deze week werd airBaltic, een Letse luchtvaartmaatschappij, de eerste Europese luchtvaartmaatschappij die faillissement aanvroeg als gevolg van de daaruit voortvloeiende kostendruk. Dit is een duidelijk voorbeeld van hoe de impact van de oorlog ongelijkmatig door de sector is opgevangen. Luchtvaartmaatschappijen met sterkere kapitaalposities hebben hun capaciteit kunnen aanpassen, terwijl maatschappijen met een grotere blootstelling voor aanzienlijke uitdagingen zijn komen te staan.

Wizz Air zelf lijkt verhoudingsgewijs goed gepositioneerd om de verstoring te doorstaan, wat goed nieuws is voor het bedrijf. De luchtvaartmaatschappij beschikt over een liquiditeit van meer dan €2,2 miljard en heeft 80% van haar brandstofbehoefte voor de komende 12 maanden afgedekt tegen ongeveer 50% van de huidige marktprijs, waardoor een aanzienlijk deel van haar directe kostenbasis wordt beschermd tegen het ergste van de stijging. Hoewel het aantal beschikbare stoelen is verminderd, heeft de luchtvaartmaatschappij haar prognose voor de omzet per beschikbare stoelkilometer (RASK) in het tweede kwartaal juist verhoogd naar een stabiel cijfer op jaarbasis. Dit is een verbetering ten opzichte van de eerdere prognose van een lage eencijferige daling, na wat het bedrijf omschreef als een sterker dan verwachte zomerhandelsprestatie.

 

 

Naast de capaciteitsaanpassing op korte termijn gebruikte Wizz Air zijn capital markets day om ambitieuze doelstellingen voor boekjaar 2030 uiteen te zetten: €10 miljard aan jaarlijkse omzet, een EBIT-marge van 10%, ex-brandstofkosten per beschikbare stoelkilometer van 3,00 eurocent, een balans met investment-grade, een vloot van 335 vliegtuigen en 127 miljoen passagiers per jaar. Dat betekent een aanzienlijke groei ten opzichte van de huidige positie van de luchtvaartmaatschappij, met 269 vliegtuigen en 69,7 miljoen vervoerde passagiers in boekjaar 2026. József Váradi, CEO, Wizz Air, omschreef de kernkracht van de luchtvaartmaatschappij als haar compromisloze lowcostmodel, en zei dat de groeistrategie zich zou concentreren op de kernmarkten van Wizz Air in Centraal- en Oost-Europa naast geselecteerde nieuwe kansen, terwijl de vlootproductiviteit wordt hersteld en het bestaande netwerk verder tot volwassenheid komt, een formulering die aansluit bij de bredere strategische koerswijziging van de luchtvaartmaatschappij sinds de Pratt & Whitney GTF-motorencrisis haar dwong om met verminderde beschikbare capaciteit prioriteit te geven aan de meest winstgevende routes.

Het naast elkaar plaatsen van capaciteitsdiscipline op korte termijn en expansieambitie op lange termijn is een bewust signaal aan investeerders: Wizz Air presenteert de winterse capaciteitsverlaging als een tactische kortetermijnreactie op een externe kostenschok, en niet als een terugtrekking uit de onderliggende groeistrategie. Analisten van Goodbody Stockbrokers merkten op dat de verbeterde prijsomgeving een welkome ontwikkeling was, met name gezien de zeer hoge capaciteitsgroei die Wizz Air de afgelopen jaren heeft nagestreefd.

Voor de bredere Europese luchtvaartsector is de aankondiging van Wizz Air een nuttige graadmeter voor hoe de sector reageert op de aanhoudende brandstof- en geopolitieke schok. Ryanair had twee weken eerder al aangekondigd dat het zijn jaarlijkse doelstelling voor het aantal te vervoeren passagiers met twee miljoen verlaagde vanwege zijn blootstelling aan niet-afgedekte winterbrandstofkosten, wat erop wijst dat capaciteitsdiscipline binnen de Europese lowcostsector een algemener kenmerk van het komende winterseizoen kan worden, zelfs onder maatschappijen met fundamenteel gezonde groeitrajecten op lange termijn. Terwijl Wizz Air zowel de huidige kostenschok probeert te beheersen als toewerkt naar zijn doelstellingen voor 2030, zal het vermogen van de luchtvaartmaatschappij om op beide fronten tegelijk te presteren nauwlettend worden gevolgd door zowel de Europese reisbranche als de financiële markten.

 

 

De bredere sectorcontext onderstreept hoe ernstig de huidige kostenschok is geweest. Reuters heeft de impact van het conflict tussen de VS en Iran op de luchtvaarteconomie omschreven als de ergste sinds de COVID-19-pandemie, waarbij fullservice nationale luchtvaartmaatschappijen over het algemeen veerkrachtiger blijken dan budgetmaatschappijen, waarvan de dunnere marges en hogere prijsgevoeligheid hen kwetsbaarder maken voor plotselinge pieken in brandstofkosten. De faillissementsaanvraag van airBaltic deze week zal de aandacht waarschijnlijk verscherpen voor de balansen van andere blootgestelde maatschappijen, en analisten hebben opgemerkt dat een gecoördineerde vermindering van de Europese korteafstandscapaciteit, waarvan de stap van Wizz Air een prominent voorbeeld is, naast Ryanairs eigen verlaging van de doelstelling met twee miljoen passagiers die twee weken eerder werd aangekondigd, kan helpen de tarieven in de sector te stabiliseren door het risico op destructieve kortingen te verkleinen in een periode van verhoogde kosten. Of die coördinatie gedurende het volledige winterseizoen standhoudt, of dat individuele maatschappijen uit de pas lopen om marktaandeel na te jagen, zal in de komende maanden een van de belangrijkere concurrentiedynamieken zijn om in de Europese korteafstandsluchtvaart in de gaten te houden.