Compact, rijk aan geschiedenis, prachtig gelegen niet te ver van Nederland met prima kroegen, restaurants en hotels: zo zou je Heidelberg kunnen samenvatten. Hoeft u de rest van dit artikel ook niet meer te lezen.

Schloss Heidelberg

Maar ik vertel graag meer, over de geschiedenis bijvoorbeeld, vandaag de dag nog steeds zeer tastbaar in het stadje – al helemaal goed te zien met de hulp van een goeie gids (in persoon of boek). Heidelberg dateert uit 1176, ooit gebouwd als middeleeuwse stad wat is op te maken uit de plattegrond van de Altstadt: de straten niet al te breed, de stegen nog krapper.

Slot in de winter

Nadat in 1693 de Fransen de stad verwoestten, geschiedde de wederopbouw in de stijl van die periode, barok, maar wel op de bestaande middeleeuwse fundamenten – een combinatie die zeer bijzonder is, vind je eigenlijk nergens ter wereld. Alleen de stenen huizen bleven overeind, 7 stuks, waarvan de architectuur duidelijk anders is, renaissance, ’t mooist te zien in het huidige Hotel Zum Ritter tegenover de Heiliggeistkirche. Getroffen dus door oorlog, maar juist niet in de Tweede Wereldoorlog, want daarin is Heidelberg als een van de weinige grote Duitse steden gespaard.

Hotel Zum Ritter St. Georg1

Nog wat interessante geschiedenis? Heidelberg is protestant, maar er was wel eens een vorst die de bevolking liever paaps zag, zoals Carl Philip in het begin van de 18^e eeuw. Hij gaf heel slim belastingvoordeel aan de bewoners die lieten blijken met hem mee te gaan, bijvoorbeeld door katholieke ornamenten aan hun gevels aan te brengen, kijk maar eens omhoog als u heen en weer loopt op de onvermijdelijke en lange Haupstrasse. De net genoemde grote kerk werd in die tijd zelfs met een muur in tweeën verdeeld. Nu weg, maar de kerk heeft nog wel twee poorten.

Alte Brücke

Heidelberg ligt prachtig in een vallei aan de Neckar, een zijtak van de Rijn. Niet al te groot, slechts zo’n 110.000 inwoners van wie een kwart student aan de beroemde universiteit, de oudste van het land. En waar studenten, daar kroegen, zo simpel is het. Vooral rond de Heiliggeistkirche barst het ervan, de een luidruchtiger dan de andere. Destille is bekend, pal tegenover vind je Mohr. ‘n Stuk rustiger, maar zeker zo fijn is MaxBar aan het kerkplein. Hier wordt geouwehoerd, geschaakt, gezopen en zelfs gerookt. Ja, binnen. De klassieke Heidelbergse student, eentje met een sjerp en een baret zie je tegenwoordig niet meer zo veel. Een echte is te herkennen aan een litteken op zijn hoofd, veroorzaakt door een sabel of degen: dit is onderdeel van het ontgroeningsritueel. Over hun gezelschappen gaan grote verhalen, niet allemaal positief.

Eten doen de studenten al sinds 1703(!) in Zum Roten Ochsen. Een prachtig lokaal, houten tafels onder houten balken, aan de muren talloze zwart-wit foto’s van kleurrijke studentengezelschappen, maar ook van John Wayne, Marilyn Monroe en een keur aan Duitse artiesten en sporters. Je eet er specialiteiten als varkensmaag en sauerkraut, of Maultaschen, grote ravioli’s, en je drinkt er grote bieren en Moezelwijnen.

De belangrijkste attractie van Heidelberg heb ik nog niet eens genoemd: dat is het slot, of beter gezegd de ruïne, wereldberoemd en ooit het toonbeeld van de Duitse romantiek in een tijd dat er zelfs ruïnes werden gebouwd (u leest dit goed). Het ligt een meter of tachtig tegen een heuvel, bereikbaar per 300 traptreden of een kabelbaantje. Eenmaal boven zie je hoe imposant groot het is, een complex van verschillende stijlen omdat elke vorst een nieuw deel bouwde – of juist een deel vernietigde. Zoals prins Friedrich de Vijfde, die uit verliefdheid op zijn beeldschone prinses Elizabeth zo’n beetje alle verdedigingswallen liet afbreken en verving door mooie rozentuinen. Tot onenigheid de werkzaamheden stopte, is er begin vorige een begin gemaakt aan restauratie van het slot en in een van die delen vind je onder andere het grootste wijnvat ter wereld, 225.000 liter. Met bovenop een dansvloertje.

’n Studentenkuss, zegt dat u iets? Het is ook iets typisch Heidelbergs, een chocolaatje dat dateert uit de tijd de jonge juffrouwen van een goede families naar de universiteitsstad togen. Niet om er te studeren, want dat mocht niet, maar wel om een interessante student aan de haak te slaan. Zo makkelijk was dat niet, want direct contact was uit den boze en Tinder bestond nog niet, maar de slimme uitbater van theehuis Knöbel, ook bij de kerk, die de dames frequenteerden, had een truc bedacht. De jongemannen mochten wel een chocolaatje aanbieden, met in een doosje ruimte voor een briefje. Wereldberoemd. Merkel kwam er, Michelle Obama, maar ook William en Kate.

Schlangenweg

Het is een stad om doorheen te lopen, met af en toe een stop, bijvoorbeeld voor een kop koffie bij Florian Steiner, in een winkeltje vlak achter de Alte Brücke in een onbekend straatje – waar vaak de mooiste winkeltjes zijn, toch? Veel prijzen gewonnen, maar deze Geheimptipp is alleen op zaterdag open. Heerlijke koffie, maar ook heiße Choco. Ben je de stad even beu, steek dan de rivier over voor de Filosofenweg. Zo genoemd omdat de professoren, die -wijs als ze zijn- aan de zonnekant van de Neckarvallei hun huizen lieten bouwen en aan eind van de dag graag een wandeling maakten, met elkaar discussiërend en intelligente dingen bedenkend, uiteraard. Spaziergang van een uur, met schitterend uitzicht op stad & slot.

Waar slaapt u? Er is voldoende keuze, maar u doet uzelf een groot plezier met een verblijf in het Europäischer Hof, een instituut in de stad. Vijf sterren, klassiek, maar warm en persoonlijk. En niet onbetaalbaar. Bestaat al 160 jaar, nu gerund door de achterkleindochter van de oprichter. Viel spaß!