Herinneringen maken in Monschau

Het stadje Monschau in de Duitse Eifel is voor contributor Royan een jeugdherinnering. Daar kwam hij achter toen hij onlangs voor het eerst een week in dit plaatsje verbleef.

Stadtmitte

Montjoie

In vroegere eeuwen had het stadje aan de rivier de Rur een andere naam. Het heette toen ‘Montjoie’. Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog besloot de Duitse keizer dat het voortaan een Duitse naam moest voeren: Monschau. Voor mijzelf was ‘Montjoie’ de naam van de villa in Frankrijk waar ik een aantal jaren heb gewoond als kind. Het huis stond op een heuvel. Van de naam leidde ik af dat het een vrolijke heuvel moest zijn. Misschien waren de heuvels rondom Monschau dat ook wel.

Grafenkeller

De geschiedenis van Monschau voert veel verder terug dan die van de villa uit mijn jeugd. Mijn verblijf in het stadje begint althans in het jaar 1597, in de Grafenkeller van Hotel Graf Rolshausen. In dit oude pand in het hart van het 11.000 inwoners tellende stadje, zuchten en kraken de oude meubels en vloeren terwijl dikke en stevige muren ervoor zorgen dat je even opgesloten blijft in die periode net na de middeleeuwen. In de gravenkelder is het restaurant gevestigd, net als altijd. ‘Kein Grabkeller, aber Grafenkeller’ verzekert de eigenaresse mij met een glimlach terwijl ik voor het avondeten een rumsteak met typische mosterd uit Monschau bestel. Het mooie interieur doet mij even geloven dat die oude graaf uit de 17e eeuw op ieder moment zijn kelder kan binnenlopen. Jammer genoeg komt hij niet. Ik had hem zoveel vragen willen stellen over zijn stad.

Hotel Graf Rolshausen

12e eeuw

Het stadje ontstond waarschijnlijk in de 12e eeuw al. De burcht die vanaf een heuvel over Monschau lijkt te waken, is in de 13e eeuw gebouwd. Waken doet het fort niet meer, want er is heden ten dage een jeugdherberg in gevestigd en er worden evenementen georganiseerd. Maar met name in de nacht, wanneer het doodstil is, onder het licht van een paar lantaarns, komt dit kasteel nog heel robuust en spartaans over.

Burg Monschau

Economische bloei

De Rur loopt onverstoorbaar door het plaatsje. De rivier, of de beek, is ondiep en maakt een rustig geluid terwijl het water over de keien van de bedding stroomt. Een rad van een watermolen lijkt al enige tijd niet meer gebruikt te worden en is een stille getuige geworden van de vroegere activiteit en welvaart.

Een roerloos rad langs de Rur

In de 18e en de 19e eeuw bloeide Monschau en ontwikkelde de nederzetting zich tot een internationaal centrum voor de lakenhandel. Hier werden stoffen gefabriceerd en geëxporteerd.

Entree van het Rode Huis

Het Rode Huis in het centrum, dat feitelijk roze is, laat zowel de bloei als het verval van de stad zien. Het monumentale pand behoorde toe aan de rijke familie Scheibler. Het was zowel een textielfabriek als een woning. Als museum uiteindelijk heeft het de deuren opnieuw geopend en biedt het je een inkijk in de comfortabel ingerichte kamers waarin de gegoede burgerij van weleer leefde. Ook laat het zien hoe textiel in die tijd werd vervaardigd. Er zijn veel stalen uit die tijd bewaard gebleven en die liggen hier ter inzage.

De rococo slaapkamer

 

Een oud lederen kaft van een boek waarin stoffen werden gepresenteerd

Romantisch

Het Rode Huis ligt aan de Rur, de fotogenieke publiekstrekker. De oude panden langs het water en de bakken met gekleurde bloemen, doen alle toeristen de camera of telefoon pakken om dat pittoreske uitzicht te vereeuwigen. Als je het woord ‘romantisch’ zou willen vertalen naar een foto, dan zou die weleens in Monschau genomen kunnen worden. Veel restaurants en terrasjes hebben een uitzicht op het water. Dat trekt mensen. Nadat de lakenindustrie instortte aan het eind van de 19e eeuw, gebeurde er een tijdje niet zo veel in Monschau, totdat vanaf 1920 de toeristische industrie begon op te leven.

Het beroemde bruggetje over de Rur

Het is dan ook druk met bezoekers in het stadje. Ze komen voor een dag of voor langer, en gaan veel op pad, al hikend of op de fiets, door het heuvelachtige en groene natuurgebied de Eifel dat om Monschau heen ligt. Het hele gebied is immers populair. In de nabijheid zijn niet voor niets veel groepsaccomodaties voorhanden van waaruit je niet alleen het stadje in kunt, maar van waaruit je ook de omgeving kunt verkennen.

19e eeuws postkantoor en nu vakantiehuis

Water, bossen en ontelbaar veel paden bieden zich aan om de levende natuur te ontdekken. Roofvogels en herten laten zich observeren in deze prachtige heuvelachtige omgeving op een steenworp afstand van Nederland. De fenomenale Eifelsteig wandelroute is maar liefst 313 kilometer lang, af te leggen in 15 etappes. Een uitstapje naar deze regio is niet enkel historisch of cultureel, maar ook sportief.

Uitnodigende Eifel

Oorlog

In Monschau zelf is het meest gefotografeerde plekje waarschijnlijk de voetgangersbrug over de Rur, die naar de evangelische kerk uit 1787 leidt. De aandacht gaat dan wat minder uit naar de kerk en eerder naar die Rur en de oude huizen. Er staan meerdere kerken. Naast de Alte Pfarrkirche St. Maria Geburt worden gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog herdacht, zoals in alle dorpen en steden in Duitsland. Het land verloor in die jaren bijna 11% van zijn inwoneraantal.

Gevallenen

Op slechts 25 kilometer rijden ligt de Ordensburg Vogelsang, waar in de jaren 30 en 40 van de vorige eeuw de toekomstige leiders van de nazipartij werden opgeleid. Ik ben er tijdens mijn diensttijd heel veel op oefening geweest en was daar altijd diep onder de indruk van wat er was blijven staan. Nu is het een indrukwekkend museum waar je zo weer die donkere tijd induikt.

Kamp Vogelsang

Verkeer

Heel autovriendelijk is het stadje niet. De straten die bedekt zijn met gladde keien, zijn berekend op voetgangers, paarden en koetsen, niet op moderne auto’s. Parkeren is haast onmogelijk, harder dan stapvoets rijden mag je niet, kun je niet eens, en op sommige plekken moet je aardig manoeuvreren om je auto niet te beschadigen. Aan de rand van Monschau zijn drie parkeerplaatsen waar je voor 7 euro per 24 uur de auto kunt achterlaten. Het is van daar slechts een paar honderd meter lopen naar alle bezienswaardigheden.

De Rur

Rahmenberg

En als je toch aan de wandel bent, loop dan de heuvel eens op naar de ruïne van de Haller-uitkijktoren. Van daaruit heb je het mooiste uitzicht over de stad.

Uitzicht vanaf de Rahmenberg

Wanneer je vervolgens wat doorloopt naar rechts op de Rahmenberg, kom je uit bij gelaagde terrassen waar vroeger textiel werd opgerekt en gedroogd. Nu is het een openlucht kunstgalerij en hangen er moderne schilderingen op doek die je 24 uur per dag mag bewonderen zonder er entreegeld voor te hoeven betalen.

Doeken waar eerst lakens hingen

Nacht

Wat verscholen tussen en tegen de heuvels is Monschau echt een prachtig stadje. Het is gemoedelijk en gastvrij, omgeven door de natuur, en ongelooflijk rustig dankzij de weinige motorvoertuigen. Hier kun je echt van verre horen hoe het water in de beek stroomt. Alles is gewoonweg mooi. Maar het is ook druk door de vele bezoekers. Het heerlijkste moment vond ik zelf die avond na een flinke regenbui. Rond elf uur liet ik de hond nog even uit voordat we gingen slapen. Ik klom langs smalle trappetjes naar de burcht. Vandaar ging ik via de gewone weg richting de Rur, om nog een laatste wandeling door het Stadtmitte te maken. Het was zo stil. Ik ben niemand tegengekomen. Het enige wat ik hoorde was die beek, inderdaad, dat rustigmakende onrustige water dat al duizenden jaren onverstoorbaar door de Eifel stroomt.

Burcht bij nacht

Ik voelde mij na een week in en rond het stadje voldoende thuis om te kunnen stellen dat ik er zeker nog een keertje naartoe wil.

Langs de Rur

 

 

 

 

Comments are closed.