Een fietsrondje Doornik in Waals-Picardië

Waals-Picardië, in de Belgische provincie Henegouwen, laat van zich horen. Op de Fiets Wandelbeurs op 20 en 21 februari in de Utrechtse Jaarbeurs en op 27 en 28 februari in Antwerp-Expo. Op deze beurzen presenteert de streek haar nieuwe fietsknooppuntennetwerk. Dit licht golvende gebied is aanzienlijk minder zwaar dan de Ardennen, en voor fietsers extra interessant. Alle aanleiding voor een fietsrondje vanuit Doornik: de oudste stad van Wallonië door het onbekende Henegouwen.

lang-niet-zo-zwaar-als-de-ardennen

Aangekomen op het kolossale station van Doornik voelen wij ons maar nietige wezens. Het gebouw uit 1879 herinnert sterk aan het tijdperk van dampende stoomtreinen. Het is zo omvangrijk, omdat dit vroeger een belangrijk grensstation was. Alle reizigers van en naar Frankrijk moesten hier uitstappen voor een uitgebreide paspoorten- en bagagecontrole.

Het stationsgebouw van Doornik stond zelfs jarenlang afgebeeld op de Belgische bankbiljetten van 100 frank.

Eenmaal op de fiets, staan we binnen de kortste keren aan de Schelde met de indrukwekkende Pont du Trous. Deze waterpoort maakte deel uit van de middeleeuwse verdedigingwerken van de stad. Ook op andere plaatsen komen we restanten tegen, maar die zijn niet zo compleet als de poort over de Schelde.

De Schelde is nog altijd een belangrijke scheepvaartverbinding. Regelmatig gaat de hydraulische brug midden in het centrum rechtstandig omhoog om de scheppen door te laten. Voor wie het weten wil: jaarlijks passeren hier 14.000 schepen. De rivier is in de 19e eeuw gekanaliseerd om de vaart van grote schepen mogelijk te maken.

“Ooit waren dit schipperscafés waar de bemanning aan het glas nipten samen met de meisjes van plezier”

Schipperscafés met meisjes van plezier

Lang de kade staan oude panden met cafés. Ooit waren dit schipperscafés waar de bemanning aan het glas nipten samen met de meisjes van plezier. Nu zijn het vooral pleisterplaatsen voor jongeren en andere etablissementen zijn trendy restaurants. Zo gaan die dingen.
ooit-schipperscafe

Over het jaagpad fietsen we langs de rivier de stad uit. Hier en daar staat een verlaten fabriekscomplex als monument uit de tijd van de industriële revolutie eenzaam in het landschap. Net ver van Antoing komt het Scheldewater vanuit Frankrijk binnengestroomd. De schepen werden hier ingeklaard. De haven is nu gevuld met pleziervaartuigen.
eenzaam-henegouwen-1

Op een heuvel boven het stadje schittert een kasteel uit een sprookjesboek, met de boze stiefmoeder in de torenkamer. Al in de 12e eeuw stond op deze plaats een kasteel. Het huidig kasteel is in de 19e eeuw opgetrokken in neogotische stijl. In 1901 werd het bouwwerk een college van Franse Jezuïeten die uit het Franse Rijsel verdreven waren. Een van de bekendste studenten was Charles de Gaulle. De latere president van Frankrijk zat hier 4 jaar in het internaat. In 1914 werden de paters weggejaagd door de Duitse bezetters, die het kasteel inrichtten als militair hospitaal.

Sprookjeskasteel

Sprookjeskasteel

Natuurpark en vergane glorie

Het water sijpelt door de oude sluisdeuren van het Kanaal Nimy-Blaton-Péronnes, dat de Schelde verbindt met de voormalige mijnstreek Boringen. De eerste heuveltjes van het Parc Naturel des Plaines de L’Escaut dienen zich aan. Het park mag geen nationaal park worden, want er wonen 61.000 mensen verspreid over een groot aantal dorpen. Het gebied kreeg in 1996 wél de status van natuurpark en sluit aan op het gelijknamige park aan de Franse kant van de grens, dat al in 1968 natuurpark was.

De dorpjes brengen nu juist de charme in de omgeving door het samengaan van mens en natuur.

Een krijtbord geeft het assortiment bieren aan

Een krijtbord geeft het assortiment bieren aan

cafe

cafe

We worden een halve eeuw terug in de tijd geworpen. Het interieur van de cafés zien er nog net zo uit als 50 jaar geleden. Een krijtbord geeft het assortiment bieren aan. Ons panorama is soms een rommeltje: veel is verroest, de muren zijn van beton en ruwe baksteen maar ook wel witgekalkt. Hier en daar een bouwval met ingezakte daken en gaten in de muren. Verloren staat een wit kapelletje in het landschap. De enige belangstelling lijkt uit gaan van de koeien.

Bouwval

Bouwval

De boom is de koning van Brunehaut. Dit dorp leeft van de kwekerijen van sierbomen. Iedere septembermaand is gaan ze hier compleet los en wordt de rozenstruik in de bloemetjes gezet.
koeien-vormen-welkomscomité

Traditioneel bier

In deze sfeer past traditioneel bier. Brouwerij Brunehaut heeft veel tegenslag gehad. Van 1890 tot 1991 was het een familiebedrijf tot de brouwerij failliet ging. Een nieuwe eigenaar nam de roerstok over maar het gebouw en de installatie bleken te verouderd om efficiënt te werken. Een geheel nieuwe brouwerij werd opgetrokken, maar op het rand van faillissement werd de brouwerij in 2006 verkocht. Voor een efficiënte bedrijfsvoering moest de nieuwe eigenaar helaas het aantal bieren beperken. Ruim 72% van het bier wordt geëxporteerd. Voor de rest zijn de bieren vooral verkrijgbaar in de streek, maar ook in Brussel. Brunehaut brouwt een aantal biologische bieren, waaronder een Bio Tripel en abdijbieren onder de naam Abbaye de Saint-Martin. Omdat we geen afspraak hebben gemaakt is een bezichtiging niet mogelijk. Maar we kunnen wel bieren kopen.

Streekbiertje voor onderweg. Foto Coralie Cardon

Streekbiertje voor onderweg. Foto Coralie Cardon

Voorbij de brouwerij krijgen we een paar uitzichtpunten aan het begin en het einde van het Bois de Rongy, voordat we stuk pal langs de Franse grens fietsen. Bienvenue á La Glanette geeft een fraai bord onder een pot met bloemen aan, maar eerst passeren wij het gedenkteken van de motorordonnans. Dit was de eerste geallieerde militair die op 2 september 1944 om 9:30 uur de grens van België overstak. Nog dezelfde dag werd Doornik bevrijd.

gedenkteken van de motorordonnans

gedenkteken van de motorordonnans

Ook Rumes heet ons welkom. Er zijn niet veel terrassen in deze streek. Andere zaken staan te koop, maar gelukkig kunnen onze dorst laven in het wielercafé Le Galibier. Er wordt ook nog gevoetbald in deze streek, maar de kantine van FC Etoiles d’Ere heeft meer weg van een varkenskot. Op de tribune staat slechts één stoel.

Rumes

Rumes

Ongemerkt hebben toch nog wat geklommen. Dat merken we als we afdalen over een voormalig spoorbaantje naar Doornik. Een van de fietsknooppuntenroutes gaat over de binnenplaats van het Museum van Schone Kunsten. Een leuke combinatie: een stukje cultuur na het fietsen. Voordat we kunnen plaatsnemen op een van de terrassen op de Grote Markt worden eerst verrast door het plotseling opspattende water van de fonteinen. Met veel stuurkunst bereiken we toch droog onze stoeltjes.

Fietsen over de binnenplaats van het Museum van Schone Kunsten

Fietsen over de binnenplaats van het Museum van Schone Kunsten

Water op de Grote Markt foto: Coralie Cardon

Water op de Grote Markt foto: Coralie Cardon

 

 

Routeinformatie

Fietsroute: Rondje Doornik in Waals-Picardië
Land: Belgie
Provincie: Henegouwen
Lengte: 40 km
Beginpunt: Station Doornik (in het Frans Tournai)
Eindpunt: station Doornik

Doornik ligt op 285 km van Utrecht. Je kunt ook met de trein. Met de Internationale Intercity van Amsterdam naar Brussel-Zuid. Aldaar overstappen naar Doornik/Tournai. Het station Brussel-Zuid heeft grote liften aan de uiteinden van de perrons. Kaartjes (ook met korting) en internationale fietskaartjes kun je betrekken bij de automaten op de Nederlandse stations. Een andere mogelijkheid is fietsen: de fietsroute langs de Schelde van Antwerpen via Gent en Oudenaarde is geheel bewegwijzerd. Bij Avelgem verbindt de nieuwe fietsbrug over de Schelde Vlaanderen met Wallonië.

Je kunt ook langs bewegwijzerde route langs de zijrivier van de Schelde de Dender via Dendermonde, Aalst, Geraardsbergen naar het oude stadje Aat (Ath) aan de Denderen daar via de knooppunten naar Doornik.

 

 

Meer Fietsrondje verhalen ontvangen?

Vul je emailadres in om een e-mail te ontvangen als er nieuwe fietsrondjes en fietsverhalen beschikbaar zijn op verkeersbureaus.info

 

Routebeschrijving

Verlaat het station van Doornik aan de voorzijde. Je ziet onmiddellijk een knooppuntenbord.41, 40, 37, 1, 2, 64, 49, 51, 8, 9, 10, 12, 16, 19, 54, 55, 73, 94, 62, 60, 59, 93, 91, 92, 86, 75, 76, 63, 69, 66, 57, 58, 55, 78, 46, 47, 35, 3, 48, 49, 64, 2, 37, 40, 41.

De knooppunten. Foto Coralie Cardon

De fietsknooppunten. Foto Coralie Cardon

Waals-Picardië

Waals-Picardië is het westelijk deel van de Waalse provincie Henegouwen. Oorspronkelijk sprak men in een groot deel van Wallonië Waals, maar in dit deel van Henegouwen sprak men Picardisch: net als in het aangrenzende deel van het Noordwesten van Frankrijk. Picardisch is verwant aan het Frans, maar is een eigen taal. De streektaal was in de middeleeuwen een toonaangevende literaire taal die een hogere status had dan het Frans. De schrijftaal was wel al sterk beïnvloed door het Frans maar kende wel een duidelijk onderscheid. Vanaf de vijftiende eeuw verdween die literaire traditie en werd het Picardisch vooral een spreektaal.

Henegouwen

Henegouwen

Henegouwen

Henegouwen

In het kader van de gedachte van vrijheid, gelijkheid en broederschap tijdens de Franse Revolutie werd in heel Frankrijk één taal opgelegd. België werd in 1894 ingelijfd door Frankrijk. Dus gold de maatregel ook voor Waals-Picardië. Vooral in de 20e eeuw werd Picardisch als taal sterk terug gedrongen. In het reguliere onderwijs wordt geen Picardisch gegeven. Thans kunnen nog ongeveer 500.000 mensen in Frankrijk en België Picardisch spreken, maar Picardisch spreek je alleen als met vrienden bent. Wij horen het de mensen die we tegenkomen niet spreken.

Vooral in Frankrijk dreigt de streektaal uit te sterven. Wel bestaat er nog steeds een cultuurbeweging die zich bezig houdt met muziek, theater en literatuur in de oude streektaal. Er zijn een paar tijdschriften in het Picardisch. Sinds 1990 is het Picardisch erkend als streektaal in België, maar daar staat geen actief taalbeleid tegenover. In Frankrijk heeft het Picardisch geen enkel officiële status.

Het landschap van Waals-Picardië kun je grofweg onderscheiden in drie delen.

  • In het noorden het natuurpark Pays de Collines: een heuvellandschap dat aansluit op de Vlaamse Ardennen.
  • Een vrij vlak deel in het midden met de kunststeden, Doornik, Aat en Edingen
  • En in het zuiden het golvende natuurpark Plaines des l’Escaut dat zich uitstrek tot een flink stuk in Frankrijk.

Het fietsknooppuntennetwerk van Waals-Picardië

Het nieuwe Fietsnetwerk Waals-Picardië bedraagt 1600 kilometer. Het netwerk is bewegwijzerd door middel van de bekende knooppunten. De bordjes zijn goed zichtbaar. Er zijn twee handige en prettig opgemaakte kaarten van uitgever www.wapinature.be, schaal 1:55.000: oost en West. De kaarten passen zonder problemen in de kaartenvensters van de stuurtassen. De kaarten zijn o.a. te koop bij de Dienst Toerisme vlakbij de kathedraal en regionale VVV-kantoren. De zwaarte van hellingen staat op de kaarten aangegeven met pijltjes. Ongeasfalteerde delen staan in bruin op de kaarten. Pictogrammetjes op de kaart geven aan waar winkels, geldautomaten, VVV’s, campings, hotels, B & B’s, fietsenmakers, spoorwegstations, musea zijn. Voor de liefhebbers staat zelfs een aardig aantal ambachtelijke brouwerijen op de kaart. Deze kaarten maken het uitstekend mogelijk om ook zelf fietsroute uit te zetten.

Leuk fietsen is het in het oosten rond het kasteel van Beloeil, dat niet onder hoeft te doen voor de beroemde kastelen in Frankrijk. De creatieve dierentuin van Pari Daiza is een wereldtuin. Het vrij nieuwe park is dusdanig gevarieerd ingericht, dat de bezoekers zich een reis voelen maken over diverse delen van de wereld. Ook de Moerassen van Harchies zijn de moeite waard.

Kasteel Beloeil

Kasteel Beloeil

Pal tegenover het kasteel van Beloeil is midden in het dorp de toegangspoort naar de schattige boerencamping á la ferme. De familie ontvangt je allerhartelijkst op het authentieke erf dat het traditionele boerenleven nog volkomen uit straalt. Je kampeert in een soort huiskamer in de open lucht.
huiskamer-boerencamping-beloeil

Doornik

Doornik (in het Frans Tournai) is de oudste stad van Wallonië en dateert uit de Romeinse tijd. In de loop der geschiedenis kende Doornik een aantal hoogtepunten, maar de industriële revolutie – die wel toesloeg in andere Waalse steden – lijkt grotendeel langs Doornik te zijn voorbij gegaan. Hierdoor lijkt Doornik bespaart gebleven van wildgroei uit die tijd en is Doornik een bescheiden stad. De stad wordt doorsneden door de Schelde.

Op 16 en 17 mei 1940 werd Doornik zwaar gebombardeerd. Veel van het historisch stadscentrum is verloren gegaan, waarna een deel weer in oude staat is hersteld. Doornik viel onder veel mogendheden, maar het meest onder Frankrijk. Na de Romeinse tijd kwam Doornik in 432 in handen van het Frankische Rijk. Koning Clovis koos Doornik zelfs uit tot de hoofdstad van zijn rijk, maar in 486 verplaatste de koning zijn machtscentrum naar Parijs.

In 850 werd Doornik onderdeel van het Graafschap Vlaanderen, dat echter onderworpen was van Frankrijk. Vlaanderen ijverde naar meer autonomie. Ook de welvarende kooplieden van Doornik streefden naar onafhankelijkheid. Als tegenzet plaatsen de Fransen Doornik in 1187 rechtstreeks onder de Franse kroon. De stad kende een grote bloei door de lakennijverheid. Deze Franse periode duurde tot 1521, toen Keizer Karel Doornik toevoegde aan de Nederlanden die onderdeel waren van wereldrijk. Na zijn aftreden werden de Nederlanden onderdeel van Spanje. Met de Vrede van Munster in 1648, die een einde maakte aan de 80-jarige Oorlog, kregen de Noordelijke Nederlanden onafhankelijkheid, maar het zuiden bleef Spaans. Voor Doornik duurde dat niet lang, want in 1668 nam Frankrijk onder Lodewijk de Veertiende Doornik weer in bezit. De Zonnekoning had ruzie met zijn schoonvader, koning Filips de Vierde van Spanje, over de bruidschat die nog altijd niet betaald was en pikte enige stukken van het Spaanse rijk in. Na de Vrede van Utrecht in 1713 moesten de Fransen Doornik afstaan aan Oostenrijk. In 1794 waren de Fransen alweer terug, maar na Waterloo kwam Doornik bij het Koninkrijk der Nederlanden. In 1830 werd het jonge koninkrijk alweer gespleten door de Belgische Opstand. Doornik hoort sindsdien bij België. Van alle Belgische steden heeft Doornik verreweg het meeste Franse verleden. Het verklaart het Picardisch als streektaal.

Het hedendaags Doornik is een levende stad. Op diverse plaatsen zijn nog restanten van de verdedigingswerken. Zo staat de Pont du Trous, de waterpoort over de Schelde staat nog fier overeind.

Pont du Trous

Pont du Trous

Waterspel der fonteinen

Aangenaam vertoeven is het op de terrassen van de Grote Markt achter het waterspel van de fonteinen dat ineens opduikt. De markt is gericht naar het ranke Belfort uit de 12e eeuw. Opmerkelijk is dat deze toren geheel los staat. Het Belfort had ooit de functie van uitkijkpost om mogelijk naderde vijanden tijdig in beeld te krijgen. Als je de 257 treden omhoog klimt, krijg je hetzelfde uitzicht voorgeschoteld als de torenwachters, zij het dan dat er natuurlijk wat meer bebouwing is gekomen.
ranke-belfort

Een andere blikvanger is de kolossale Onze Lieve Vrouwe Kathedraal. Grootheden als Lodewijk de Veertiende en Hendrik de Achtste waren hier bij plechtigheden aanwezig. De kathedraal heeft tal van oorlogen doorstaan. Tijdens het Duitse bombardement in de meidagen van 1950 werd het dak geraak, waardoor er brand ontstond. Gevangenen werden uit hun cel gehaald om mee te werken aan het blussen van de vuurzee.

 

 

Het godshuis oogt robuust. Helaas toch niet stevig genoeg tegen grof geweld der natuur, want in 1999 liep de kathedraal ernstige schade op tijdens een tornado. Nog altijd wordt er hard gewerkt aan het herstel en valt slechts een deel van de kerk te bezoeken.

Stad van Rogier van der Weijden, of Roger de la Pasture?

In de kerk bevindt zich het schilderij De bevrijding van de geesten uit het Vagevuur van Peter Paul Rubens. Dit is het enige werk van deze Vlaamse meester dat zich in Wallonië bevindt.

rogier-van-der-weyden-aan-werk

Ook Rogier van der Weijden wordt beschouwd als een der Vlaamse meesters, maar Van der Weijden is afkomstig uit Doornik. Zijn oorspronkelijke naam was Roger de la Pasture. Eenmaal gevestigd in het toen nog volledig Vlaamse Brussel nam de schildermeester een Vlaamse naam aan.
rogier-van-der-weyden-aan-werk-3

Zijn meeste beroemde schilderij De Kruisafneming dateert waarschijnlijk nog uit zijn periode in Doornik voordat de meester in 1535 naar Brussel trok. Dit werk is wellicht het meest invloedrijke schilderij uit de gehele 15e-eeuwse kunstgeschiedenis. Het schilderij bleef eeuwenlang een maatstaf voor de uitbeelding van emoties in de religieuze kunst.

De Nederlanden vielen toen onder Spanje. Koning Filips de Tweede nam het meesterwerk mee naar zijn Paleis in La Escorial ten noorden van Madrid. De Kruisafneming hangt nu in het Prado te Madrid.

Voor de kathedraal van Doornik staat een standbeeld van Rogier van Weijden, dat de schilder uitbeeldt aan het werk voor schilderij waarop Maria het Jezuskindje de borst geeft.

Prima camping

Op 3 km van het stadscentrum ligt bij fietsknooppunt 4 de rustige, aangename en kraakheldere gemeentecamping L’Orient. De prijzen zijn zeer redelijk. Naast de camping is een recreatieterrein met zwembad. Op nog geen kilometer is een groot winkelcentrum met supermarkt.

2016 heerlijk fietsen in Wallonië

In 2016 staat het fietstoerisme centraal in Wallonië. Wallonië is met een groot paviljoen op de Fiets en Wandelbeurs op 20 en 21 februari in de Jaarbeurs te Utrecht en op 27 en 28 februari in Antwerp-Expo. www.fietsenwandelbeurs.nl en www.fietsenwandelbeurs.be. Voor meer informatie over Waals-Picardië: www.visitwapi.be, Toerisme Doornik, Place Paul-Emile Janson 1(bij de kathedraal), www.visittournai.be

 

 

Meer Fietsrondje verhalen ontvangen?

Vul je emailadres in om een e-mail te ontvangen als er nieuwe fietsrondjes en fietsverhalen beschikbaar zijn op verkeersbureaus.info

 

Koop je kaarten voor de Fiets & Wandelbeurs 2016 met korting

De Fiets & Wandelbeurs is 20 en 21 februari 2016 in de Jaarbeurs in Utrecht. Ontdek het laatste nieuws op Fietsrondje.nl. Koop nu je entreekaartje met €4 korting en sla de wachtrijen voor de kassa over!
Koop kaartjes voor Fiets & Wandelbeurs 2016 met korting

Comments are closed.