Van Zandvoort naar Den Haag door de duinen

Het is deze keer geen rondje maar een gestrekte fietsroute van Zandvoort naar Den Haag over een fietspad door onze onvolprezen duinen langs de badplaatsen Noordwijk aan Zee en Katwijk aan Zee.

tussen-katwijk-en-den-haag

Zandvoort was ooit een vissersplaats, maar werd door de aanleg van de spoorweg en de Blauwe Tram dé badplaats van Amsterdam. “We gaan naar Zandvoort al aan de zee”, zong Lous Davids in de jaren dertig. Zandvoort is de enige Nederlandse badplaats met een treinstation direct bij het strand.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben de Duitsers veel van het oude dorp afgebroken ten behoeve hun Atlantikwall. Na de oorlog is er nogal onsamenhangend herbouwd met niet echt gevoel voor architectonische schoonheid. Plannen om Zandvoort meer allure te geven verdwenen in de prullenbak. Mede ook door weerstand vanuit de bevolking.

Dankzij de Atlantikwall fietsen we wel nu over een prachtig fietspad door de duinen, want de Duitsers legden hier een weg aan om de bunkers aan de kustlijn te bevoorraden en manschappen te vervoeren.

Fietsen in de duinen van Katwijk

Fietsen in de duinen van Katwijk

Fietsen door de grillige duinen tussen het wiegende helmgras biedt een heerlijk contrast ten opzichte van het aangrenzende polderlandschap: een wild gebied in plaats van kaarsrechte kavels. Duinen lijken ook altijd in beweging. Soms verdwijnt er ook een stukje fietspad onder het zand. Mensenhanden hebben wel ingegrepen bij de robuuste zeewering langs de kustlijn. Zo dicht bij de zee prikkelt de zilte lucht ons reukorgaan.

fietsen-door-duinen-katwijk

Ook Noordwijk aan Zee was ooit een vissersplaats, maar in 1866 ontdekte de rijkeren de heilzame werking van het zeewater. Een bezoek aan een badplaats was een lange tijd slechts weggelegd voor de betere standen. Zonnen op het strand deed men destijds nog niet. De dames en heren van stand kleedden zich om een badkoetsje dat met een paard tot de rand van het water werd gereden.

De boulevard straalt uit dat Noordwijk het karakter van een chique badplaats altijd heeft weten te behouden. Het Schnitzelparadijs lijkt een beetje uit de toon te vallen. Diverse Strandpaviljoens hebben het uiterlijk van een kasteeltje of landhuis.

De strandpaviljoens lijken wel landhuizen

De strandpaviljoens lijken wel landhuizen

Centraal domineert het Huis ter Duin, waar de Nederlandse en Belgische koninklijke families regelmatig verbleven. Voor het Huis ter Duin is een van de weinige stukjes strand van Nederland dat niet voor het publiek toegankelijk is. Het Nederlands elftal speelt hier regelmatig een partijtje strandvoetbal.

In de oorlog was Huis ter Duin door de Duitsers gevorderd als verblijf voor Duitse officieren. We kijken ook even rond in de dorpskern van Noordwijk-Binnen. In 1992 is deze kern erkend als monument.

Vissersplaats zonder haven

De vis is een van de belangrijkste inkomensbronnen van Katwijk, maar Katwijk heeft geen haven. Vroeger werd gevist vanuit platte boten, de zogenoemde bomschuiten, die bij vloed op het zand werden getrokken, maar dat kan niet meer met de grote en moderne schepen.

de-laatste-bomschuit-van-katwijk

Op de boulevard van Katwijk ligt de laatste bomschuit: de KW88 gebouwd in 1913. Wij kunnen ons moeilijk voorstellen dat men met twaalf man in zo’n notendop de ruwe zee op durfde. De visvangst eiste dan ook veel slachtoffers. Op de boulevard staat een monument met een lange rij namen van vissers die nooit terug keerden. “De vis wordt duur betaald,” is een beroemde zinsnede uit het toneelstuk “Op hoop van zegen” van Herman Heijermans.

De gedenkplaats voor vissers die in zee zijn gebleven

De gedenkplaats voor vissers die in zee zijn gebleven

De viskraam tracht ons aan te trekken door de geuren van gebakken vis te verspreiden. Met succes, want we parkeren onze tweewielers voor het knabbelen aan een dampende portie kibbeling op de stoeltjes naast de kraam.

De Katwijkse schepen brengen hun vis nu voornamelijk in IJmuiden aan de wal, maar de eigen vloot is de laatste jaren fors gekrompen. Veel Katwijkers varen nu op buitenlandse schepen. De uitgebreide visverwerkingbedrijvigheid is wel gebleven.

Katwijk was al belangrijk in de Romeinse tijd, want hier mondde destijds de Rijn in de zee uit. De Rijn was de Noordgrens van de Romeinse tijd. Later verplaatste zich veel Rijnwater via een nieuwe stroom, de Lek, richting Rotterdam. De Oude Rijn is door een dam zelfs afgesloten van de Noordzee.

pompstation-den-haagh

Net als de meeste andere vissersplaatsen is Katwijk een vrij gesloten gemeenschap met veel mensen met dezelfde achternaam. Om verwarring te voorkomen hebben veel mensen een bijnaam.

Ook hier sloopten de Duitsers een groot deel van het oorspronkelijke dorp voor hun Atlantikwall. Pas na de Tweede Wereldoorlog kreeg de boulevard zijn huidige vorm. De watersnoodramp in 1953 teisterde het dorp zwaar. Veel over Katwijk valt te zien in het Katwijks museum. Interessant in dat museum is de Botenhal met modellen van historische Katwijkse schepen.

Ten zuiden van Katwijk trekt een opmerkelijk gebouw tegen de duinen onze aandacht. Het lijkt op een moskee, maar het blijkt een soefitempel ter zijn. De Soefisten zijn volgelingen van Indische musicus en mysticus Hazral Inayat Khan, die hier op deze plaats in 1922 een zomerschool organiseerde.

soefitempel-katwijk-2

Het soefisme kenmerkt zich door een mengelmoes van zowel filosofische als religieuze invloeden. Kennis kan volgens de soefisten niet alleen verkregen worden uit de koran en de hadieth, maar men kan ook de leer van het Zoroatrisme, Griekse filosofie, het hindoeïsme, het christendom, het boeddhisme en sjamanisme aanwenden. Mede dankzij deze invloeden is er nauwelijks een aanwijsbare vorm van soefisme aan te wijzen. In 1969 werd de eerste steen voor de tempel gelegd.

Bij Paviljoen de Duinen zijn de duinen ook op z’n mooist. Ooit teelden de Katwijkers hier op de vlakte van de Berkheide hun aardappelen, maar later werd het waterwingebied. Eind jaren negentig is gestopt met de waterwinning. Alle zaken die met de waterwinning te maken hadden, zoals waterwinputten en leidingen, zijn verwijderd. Ook het achtergebleven slib en overtollige begroeiingen van riet en struiken zijn weggehaald. Zo kreeg de natuur weer vrij spel en werd de terugkeer van de natte en vochtige duinvalleien bevorderd. Door het schommelen van de grondwaterstanden – in de winter nat en in de zomer droog – zijn de rugstreeppad, de parnassia, orchideeën en andere bijzondere flora en fauna teruggekeerd. Ook de zandhagedis komt inmiddels weer volop voor.

paviljoen-de-duinen

De Berkheide

De Berkheide

Het resultaat is dat we nu uitkijken op een open landschap. Het fietspad maakt een meander rond de vlakte zodat we genieten van dit fraai stukje natuur vanuit diverse gezichtshoeken. De duinen van Meijendel ten zuiden van Wassenaarse Slag zijn nog wel waterwingebied. Tussen het dichte struikgewas ontwaren we links en rechts van ons de waterplassen, die in de jaren vijftig zijn ontstaan. Opmerkelijk is dat Vincent van Gogh heeft er in 1882-83 gewoond.

Niet zonder inspanning ervaren we als we stevig moeten aanzetten voor de laatste stevige duin voor Den Haag. Voor ons ligt de skyline met Scheveningen met op de achtergrond de Maasvlakte bij Hoek van Holland.

 

 

De neoklassieke watertoren met zijn 48 meter hoogt maakt indruk op ons. Veel van deze bouwwerken hebben hun functie verloren, maar deze toren is nog altijd in bedrijf. Door zijn twee reservoirs van respectievelijk 1000 en 1200 m³, kan deze toren het meeste water opslaan van Zuid-Holland.

Nog meer imponerend is de zware kasteelachtige toegangspoort van de gevangenis van Scheveningen. Het Rijksmonument dateert uit 1886, maar de zware kantelen roept bij ons associaties aan de middeleeuwen op toen de verdedigers de belagers trachtten te verdrijven door vanaf de torens gloeiend hete pek over de aanvallers te gieten.

De strafgevangenis van Scheveningen

De strafgevangenis van Scheveningen

We fietsen door de groene strook die Scheveningen van de Haag scheidt. Soms geeft een buitenlands vlag aan dat een villa dienst doet als ambassade.

Tal van ambassades tussen het groen

Tal van ambassades tussen het groen

Feitelijk is Den Haag als regeringscentrum de hoofdstad van ons land, maar die titel heeft Amsterdam, omdat in Amsterdam ons staathoofd wordt ingehuldigd. Door alle ambassades en het Vredespaleis heeft de stad ook een internationaal karakter.

Het Plein, dat geen verdere naam kent, grenst aan het Binnenhof. De terrassen lijken een uitstekende werkplaats voor lobbyisten, die trachten de politiek te beïnvloeden. Deze samenvloeiing van oeverloos vergaderen in het gebouw van de Tweede Kamer en gezellig een drankje drinken geven het Plein een uniek karakter. Ook na een fietstocht is dit een prima decor om wat te nuttigen.

  • Route informatie
  • Fiets mee in de trein
  • Nederzandt
  • Paviljoen de Duinen
  •  

     

    Routeinformatie

    Fietsroute: Station Zandvoort aan Zee
    Land: Nederland
    Provincie: Noord-Holland en Zuid-Holland
    Lengte: 46 km
    Beginpunt: Station Zandvoort aan Zee
    Eindpunt: Station Den Haag Centraal

    fietsroute-noorwijk-route-nl

    Routeinformatie

    Verlaat het station van Zandvoort via de lift aan de linkerzijde:

    • Rechts naar de flatgebouwen
    • Na 40 meter T-kruising rechtsaf Ir. E.J.J. Kuinderstraat.
    • Na 60 meter Rechtsaf Zeestraat.
    • Na 50 meter T-kruising voor passage linksaf.
    • Volg fietsborden Noordwijk.
    • 0,6 km direct voorbij Casino rechts en daarna linksaf de Boulevard op.
    • 2,0 Km bij einde bebouwing na bocht Rechtaf fietspad door de duinen op. Volg vanaf hier de Noordzeeroute LF1A tot in Den Haag.
    • 41,2 km in Den Haag T-kruising Hogeweg en Van Stolk linksaf en volg vanaf hier de Midden Nederlandroute LF4A tot station Den Haag Centraal.

     

     

    Meer Fietsrondje verhalen ontvangen?

    Vul je emailadres in om een e-mail te ontvangen als er nieuwe fietsrondjes en fietsverhalen beschikbaar zijn op verkeersbureaus.info

     

    Fiets mee in de trein

    De route eindigt dus op een totaal andere plaats dan het beginpunt, maar de fiets kan mee in de trein.
    Je moet wel een fietskaartje kopen. Dit kan via de automaten op de stations. Je kunt het fietskaartje ook opladen op je OV-chipkaart. Een fietskaartje kost € 6 en is de gehele dag geldig in heel Nederland.
    In juli en augustus mag de fiets ook mee op werkdagen in de ochtendspits, maar in de overige maanden van het jaar hanteert NS een spitsverbod voor fietsen op werkdagen. Dit verbod geldt van 6:30 – 9:00 uur en van 16:00 -18:30 uur. Je dient je fiets te plaatsen op de speciale fietsplekken herkenbaar op de fietspictogrammen op de deuren van de trein. Staan de fietsplekken al geheel gevuld met fietsen, dan moet je wachten op de volgende trein.

    9,7 km Nederzandt

    Een van de bekendste strandtenten van ons land. Op een fraaie zondagmiddag kan het goed druk zijn met de live muziek op het terras. Door de week is het wat rustiger. Je kunt kiezen tussen een picknicktafel of een comfortabele luie stoel. Opmerkelijk is dat Nederzandt een trouwlocatie is. Hier kun je je huwelijk laten voltrekken met blote voeten in het zand. Opmerkelijk is dat ze op rustige dagen niet moeilijk doen over het plaatsen van fietsen.

    Nederzandt

    Nederzandt

    18,0 km Noordwijk

    In Noordwijk valt natuurlijk voldoende horeca te vinden.

    fietsen-op-nederzandt

    24, 0 km Katwijk

    Ook in Katwijk zijn voldoende terrassen.

    29,5 km Paviljoen de Duinen

    Schitterende gelegen met uitzicht op de Berkheide. Simpele kaart met pannenkoeken en poffertjes. Je bestelt binnen en je krijgt een nummer. Als bestelling klaar is, komt iemand met jouw bestelling naar buiten en roept jouw nummer.
    be-natuur-herstelt-op-de-vlakte-van-de -berkheide-2

    31,0 km Hotel restaurant Duinoord

    Een wat sjiekere gelegenheid.

    38,0 km Onder de watertoren

    een uitgebreide lunchkaart met veel pannenkoeken, maar ook bijvoorbeeld waldkornbol met geitenkaas en honing.

     

     

    Meer Fietsrondje verhalen ontvangen?

    Vul je emailadres in om een e-mail te ontvangen als er nieuwe fietsrondjes en fietsverhalen beschikbaar zijn op verkeersbureaus.info

     

    Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *